BRUSSEL – Een invloedrijk Frans lid van de machtige uitvoerende macht van de Europese Unie is maandag afgetreden. Hij bekritiseerde het leiderschap van voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, terwijl ze juist een nieuw team voor de komende vijf jaar probeert samen te stellen.
Thierry Breton, een Franse zakenman en commissaris voor de grote interne markt van de EU, die onlangs in conflict kwam met techmiljardair Elon Musk, opperde dat von der Leyen achter zijn rug om een andere Franse ambtenaar had benoemd voor de volgende commissie.
Aanbevolen video’s
In een bericht op X waarin hij zijn ontslagbrief aan de hoogste functionaris van de EU schreef, zei Breton dat de stap van von der Leyen “nog een bewijs is van twijfelachtig bestuur. Ik moet concluderen dat ik mijn taken binnen het college niet langer kan uitoefenen.”
De commissie stelt wetgeving voor de 27 lidstaten van de EU voor en zorgt ervoor dat de regels die gelden voor het grootste handelsblok ter wereld worden nageleefd. Het bestaat uit een College van Commissarissen met een reeks portefeuilles die vergelijkbaar zijn met die van regeringsministers, waaronder landbouw, economie, concurrentie, veiligheid en migratiebeleid.
Bretons verrassende ontslag kwam slechts 24 uur voordat von der Leyen haar nieuwe team zou aankondigen bij het Europees Parlement. De commissie zou op 1 november beginnen met haar werk, maar er wordt gespeculeerd dat ze pas in januari aan de slag kan.
Woordvoerster van de Europese Commissie Arianna Podesta zei dat von der Leyen Bretons ontslag had geaccepteerd en hem bedankte voor zijn werk tijdens haar eerste termijn. Podesta weigerde commentaar te geven op zijn zeer openbare kritiek op het leiderschap van de president.
Binnen enkele uren nomineerde president Emmanuel Macron de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Stéphane Séjourné, in Bretons plaats. De commissie kon niet zeggen wie Bretons verantwoordelijkheden zou overnemen, waaronder inspanningen om de Europese defensie-industrie uit te breiden om meer wapens en munitie voor Oekraïne te maken.
Om een genderbalans te behouden binnen de commissie voor haar tweede termijn aan het roer, had von der Leyen elk lidstaat gevraagd om de naam van een mannelijke en vrouwelijke kandidaat voor beleidscommissaris te leveren. De meesten stelden slechts één kandidaat voor, vaak een man.
Von der Leyen, een voormalige Duitse minister van Defensie, heeft kleinere landen onder druk gezet om van gedachten te veranderen. De afgelopen weken trok een man die de favoriete kandidaat was van de regering in Slovenië zich terug en werd een vrouw in zijn plaats voorgesteld.
Maar Frankrijk is geen klein EU-land. Het staat, samen met Duitsland, bovenaan de politieke zwaargewichten van het blok.
Von der Leyen beslist welk land welke portefeuille krijgt, en sommige daarvan, zoals die met betrekking tot handel of financiën of EU-uitbreiding, worden door bepaalde landen begeerd. Ook functies als vicevoorzitter – de commissie heeft er zeven – zijn erg gewild.
Breton beweerde dat hij het slachtoffer was van deze politieke machinaties.
“Een paar dagen geleden, in de allerlaatste fase van de onderhandelingen over de samenstelling van het toekomstige College, hebt u Frankrijk gevraagd mijn naam terug te trekken – om persoonlijke redenen die u in geen enkel geval rechtstreeks met mij hebt besproken – en hebt u, als politiek compromis, een zogenaamd invloedrijker portefeuille voor Frankrijk in het toekomstige College aangeboden,” schreef hij in zijn ontslagbrief.
“Er zal nu een andere kandidaat aan u worden voorgedragen”, zei hij, zonder verder uit te weiden.
Hoe dan ook, er staat nog niets vast. De genomineerden voor de commissie moeten nog een verhoor in het Europees Parlement doorstaan om aan de macht te komen.
Macron hielp von der Leyen om een van Europa’s meest begeerde banen te claimen en heeft haar consequent gesteund tijdens haar eerste ambtstermijn. Het is onduidelijk waarom ze het risico zou nemen om de Franse president te trotseren, als ze dat al heeft gedaan.
Breton heeft sommigen in de commissie geïrriteerd met zijn aanpak om het alleen te doen. Vorige maand, zonder goedkeuring van von der Leyen, ging hij naar X om Musk te waarschuwen voor mogelijke “versterking van schadelijke content” door een interview uit te zenden met voormalig Amerikaans president Donald Trump.
Musk, eigenaar van het socialemediaplatform, plaatste een denigrerend antwoord. Trumps campagnewoordvoerder Steven Cheung drong er bij de EU op aan om zich “met hun eigen zaken te bemoeien in plaats van zich te bemoeien met de Amerikaanse presidentsverkiezingen.”