Kiev – Een verkoolde transformator van een van de zwaar beschadigde elektriciteitscentrales van Oekraïne is op een plein in het centrum van Kiev terechtgekomen. Dit is een pijnlijke herinnering aan de omvang van de verwoesting die de Russische aanvallen op het energiesysteem van het land hebben veroorzaakt.
Het enorme, zwartgeblakerde gevaarte staat tegenover een reuzenrad verderop op het Kontraktovaplein (het Plein van de Contracten, ter ere van het handelsverleden van de plek) en vormt ook een contrast tussen de vredestijd en de harde realiteit van de oorlog in Oekraïne.
Aanbevolen video’s
De tentoonstelling van het particuliere energiebedrijf DTEK, een niet-gouvernementele organisatie en het Oekraïense ministerie van Energie werd donderdag geopend met een boodschap waarin mensen werden opgeroepen om “de pijn en wanhoop over de vernietigde apparatuur” te voelen die werknemers in de energiesector met eigen ogen ervaren.
De organisatoren zeiden dat ze zich realiseren dat de transformator een sombere sfeer creëert, maar dat het niet hun bedoeling was om ‘iemand neer te halen’, maar om bewustzijn te creëren over hoe moeilijk het is om na elke Russische aanval weer licht in de huizen in Oekraïne te krijgen.
De tentoonstelling zal de komende twee maanden in Kiev te zien zijn. Tegen die tijd komt Oekraïne steeds dichter bij wat waarschijnlijk een nieuwe oorlogswinter zal worden.
De overheid heeft inwoners gewaarschuwd zich voor te bereiden op de strengste winter sinds de grootschalige Russische invasie in februari 2022, omdat de luchtaanvallen op de bedreigde energie-infrastructuur van het land steeds heviger worden.
Rusland blijft de energieopwekkingscapaciteit van Oekraïne onder druk zetten, waardoor het land sterk afhankelijk is van zijn drie operationele kerncentrales en van elektriciteitsimporten uit landen van de Europese Unie.
Volgens minister van Energie Herman Halushchenko zijn er meer dan 1.000 aanvallen geweest op het elektriciteitsnet van het land.
“Er is geen plaats, geen regio, geen enkel type energie-infrastructuur dat niet is getroffen door deze aanvallen”, zei hij in een verklaring.
Oekraïners hebben ondertussen te maken met frequente landelijke black-outs, urenlang zonder elektriciteit. De tekorten hebben de oorlogsmoeheid verergerd, aangezien er geen einde van het conflict in zicht lijkt te zijn.
Dmytro Tiuzin, een 37-jarige IT-specialist die in de buurt van het Kontraktovaplein woont, zei dat hij donderdag de transformator met eigen ogen kwam bekijken nadat hij op sociale media afbeeldingen van de installatie had gezien.
“Ik maak me er zorgen over”, zei hij over de vernietiging van het Oekraïense energiesysteem. “Ik werk op afstand en ik ben erg afhankelijk van elektriciteit en internet.”
In de maanden tussen maart en augustus voerde Rusland negen gecoördineerde aanvallen uit op de elektriciteitsinfrastructuur in Oekraïne. Daarbij werd ongeveer 9 gigawatt aan elektriciteitsopwekkingscapaciteit vernietigd, zo blijkt uit een rapport van de VN van donderdag.
Volgens het rapport van de VN-missie voor toezicht op de mensenrechten is dit de helft van de energiebehoefte van Oekraïne tijdens de wintermaanden.
“Deze winter zal al erg genoeg zijn, want mensen zullen waarschijnlijk te maken krijgen met geplande black-outs in het hele land”, aldus Danielle Bell, hoofd van de missie. “Elke extra aanval die leidt tot langdurige stroomuitval kan catastrofale gevolgen hebben.”
Het kan jaren duren om de schade te herstellen. De Kyiv School of Economics schatte in een in mei gepubliceerde beoordeling dat het herstel van de energiesector $ 50 miljard zal kosten.
“Dit project is niet bedoeld om … mensen depressief te maken over hoe slecht de situatie is”, aldus Katya Taylor van Port of Culture, een NGO die de tentoonstelling cureerde.
“Maar liever nog, om de mensen te bedanken die er voor ons zijn”, voegde ze toe.
Serhii, een werknemer van de elektriciteitscentrale waar de transformator vandaan kwam, zei dat hij er 32 jaar van zijn leven had gewerkt. De naam van de elektriciteitscentrale en Serhii’s familienaam mochten niet worden bekendgemaakt onder overheidsvoorschriften vanwege veiligheidsoverwegingen.
“Soms krijg ik tranen in mijn ogen als ik dit zie”, zei hij.
De verwoesting die hij zag, maakte hem ook boos en vastbesloten om niet op te geven, “wat er ook gebeurt.”