Bij de VN vestigden Afrikaanse leiders geen aandacht op thuisconflicten, zeggen analisten

Jan De Vries

Lagos – Ze hadden veel te zeggen over wereldwijde zaken. Maar ingewikkelde dingen die dichter bij huis gebeuren? Niet zo veel.

Net als hun tegenhangers van andere continenten zijn Afrikaanse leiders de afgelopen week het podium van de Verenigde Naties gegaan om de Algemene Vergadering van de VN aan te pakken over het aandringen op wereldwijde kwesties, waaronder klimaatverandering, ongelijkheid en de verspreiding van conflicten.

Aanbevolen video’s



Afrikaanse leiders-waaronder de Nigeriaanse vice-president Kassim Shettima, Senegalese president Bassirou Faye en Namibische president Netumbo Nandi-Ndaitwah-spraken heftig over wereldwijde conflicten en riepen op tot een einde aan de aanvallen van Israël op Gaza.

“De mensen van Palestina zijn geen bijkomende schade in een beschaving die op zoek is naar bestelling. Ze zijn mensen, gelijk in waarde, recht op dezelfde vrijheden en waardigheden die de rest van ons als vanzelfsprekend beschouwt,” zei Shettima vorige week.

Analisten zeggen echter dat twee van de meest gecompliceerde conflicten van Afrika in Soedan en Congo, die duizenden mensen hebben gedood en beide een impasse hebben bereikt, nauwelijks enige belangrijke zendtijd kregen door Afrikaanse leiders.

“Afrikaanse landen zijn tot op zekere hoogte een beetje teruggetrokken in termen van het willen plaatsen van Afrikaanse kwesties in de voorhoede van de VN -agenda,” zei Chris Ogunmodede, een analist van Afrika Affairs met ervaring in Afrikaanse diplomatieke kringen. “Op de belangrijkste data op de VN -kalender is er op geen enkele inhoudelijke kwesties niets te zeggen over Afrikaanse kwesties.”

Conflicten in Soedan en Congo

Oorlog in Soedan, ’s werelds grootste humanitaire crisis, brak half 2013 uit toen een paramilitaire outfit een aanval op de strijdkrachten van het Centraal-Afrikaanse land lanceerde, die beide jaren samen hadden geregeerd. Het conflict daalde snel af in een volledige burgeroorlog, die het land nu effectief in twee heeft verdeeld en minstens 40.000 mensen heeft gedood.

Het leger herwon de controle over de hoofdstad in een keerpunt in de oorlog en duwde de rebellengroep Rapid Support Forces voornamelijk naar Darfur, de westelijke regio van het land.

De VN heeft beide kanten van massale wreedheden beschuldigd en gewaarschuwd voor hongersnood in delen van Soedan, omdat beide groepen beperkingen hebben opgelegd aan voedsel en hulpverdeling naarmate het gevecht doorgaat. Een drone-aanval eerder deze maand doodde ten minste 70 mensen in belegerde El-Fasher.

In januari lanceerde de M23 -rebellengroep, ondersteund door Rwanda, een blitz van aanvallen in de oostelijke regio Congo en nam snel belangrijke steden. Het conflict heeft sindsdien ongeveer 7.000 mensen gedood, met miljoenen anderen ontheemd of gevangen in rebellensteden.

Volgens de VN vechten meer dan 100 rebellengroepen in het mineraalrijke oostelijke gebied van Congo. Een Doha Peace Initiative bereikte een deal tussen Congo en de M23 -groep, maar vechten is doorgegaan.

“De vluchtige vermeldingen van Dr. Congo en Sudan waren een gemiste kans van Afrikaanse leiders om echt te benadrukken hoe uitgesproken de humanitaire crises zijn geworden,” zei Beverly Ochieng, een senior beveiligingsanalist bij controlerisico’s.

Externe belangen

De toespraken van de Algemene Vergadering, zeggen analisten, tonen het gebrek aan interesse van Afrikaanse leiders bij het oplossen van deze conflicten. Ze weerspiegelen ook institutionele problemen met de eigen multilaterale organisaties van het continent, waar Afrikaanse leiders afwezig zijn aan de onderhandelingstabellen.

“We zien de realiteit van de beperkingen van Afrikaanse instellingen en staten, de beperkingen van hun eigen vermogen om hun eigen internationale zaken na te streven,” zei Ogunmodede.

Toonaangevende onderhandelingen over conflicten zijn externe bevoegdheden, van wie sommigen worden beschuldigd van partij te zijn bij de conflicten. Vorige week op de UN Sidelines, een groep diplomatieke leiders uit de VS, wagen de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi -Arabië en Egypte de inspanningen om de oorlog in Soedan te beëindigen. Een door Washington geleide vredesovereenkomst tussen Congo en Rwanda zal naar verwachting de komende weken worden ondertekend.

Omdat beide oorlogen uitbraken, hebben ze snel een complexe geopolitieke dynamiek aangenomen met verschillende concurrerende krachten. De VN zei dat Rwanda de M23 -rebellengroep in Congo steunt, en het conflict heeft ook buurlanden zoals Burundi en Oeganda getrokken.

In maart dienden de Sudanese strijdkrachten een zaak in bij het VN -tophof tegen de VAE, die het beschuldigden van het bewapenen van de belangrijkste tegenstander en het overtreden van het genocide -verdrag. De VAE ontkent de aantijgingen.

“De externe belangen hebben een hefboomwerking en dat dwingt gewapende acteurs om het vredesmechanisme van buitenaf te behandelen,” zei Ochieng. “Met Afrikaanse instellingen hebben ze niet zoveel leverage institutioneel of kunnen ze extra prikkels bieden voor vredes- en veiligheidsinitiatieven.”