BOGOTA – Vertegenwoordigers van Europese, Latijns-Amerikaanse en Caribische landen zijn zondag begonnen aan een tweedaagse top in Colombia om te proberen de banden te versterken, ondanks vragen over de relevantie van de bijeenkomst en de verdeeldheid op het westelijk halfrond over de Amerikaanse militaire operatie gericht tegen vermeende drugsschepen.
Colombiaanse functionarissen hebben aangegeven dat zij zullen streven naar de ondertekening van een verklaring over hernieuwbare energie, voedselzekerheid, financiering en technologische samenwerking aan het einde van de top van de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten en de Europese Unie. De dodelijke Amerikaanse operatie zal echter waarschijnlijk een belangrijk discussiepunt worden, aangezien de Colombiaanse president Gustavo Petro tot de sterkste critici behoort.
Aanbevolen video’s
Bij de Amerikaanse aanvallen op vermeende drugsschepen in de Caribische Zee en het oostelijke deel van de Stille Oceaan zijn sinds september ruim zestig mensen om het leven gekomen. Petro heeft de sterfgevallen ‘buitengerechtelijke executies’ genoemd en heeft ten minste één van de doden geïdentificeerd als een Colombiaans staatsburger. Een van de twee bekende overlevenden van de aanslagen is ook Colombiaan.
“Wat doen we met deze bijeenkomst in de wereld van vandaag, te midden van raketten?” vroeg Petro de aanwezigen in zijn inaugurele opmerkingen nadat hij de oorlog in Gaza had genoemd en de stakingen waarbij de schepen werden vernietigd. Vervolgens voegde hij eraan toe dat het zijn wens was dat de top “een baken van licht zou zijn te midden van de barbaarsheid.”
Maar de relevantie van de top in de stad Santa Marta in het noorden van Colombia is in twijfel getrokken vanwege de afwezigheid van staatshoofden en hoge functionarissen, waaronder voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz.
Het Colombiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de kwestie toegeschreven aan het plannen van conflicten met een klimaattop van de Verenigde Naties en heeft geprobeerd de zorgen te bagatelliseren door de aanwezigheid van de Spaanse premier Pedro Sánchez en de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva te benadrukken.
Naar aanleiding van Petro’s opmerkingen benadrukten sommige leiders de toename van de handel tussen de regio’s en de gezamenlijke vooruitgang op het gebied van digitale connectiviteitsprogramma’s, de groene transitie, sociale ontwikkeling en kunstmatige intelligentie.
“Wij kiezen voor dialoog, niet voor verdeeldheid; wij kiezen voor samenwerking, niet voor confrontatie; wij kiezen voor partnerschap, niet voor isolatie. En in deze multipolaire wereld van ons is een multilateraal antwoord nodig”, zei António Costa, voorzitter van de Europese Raad, zonder de aanvallen op de schepen te noemen.
Lula verraste waarnemers woensdag door aan te kondigen dat hij de top zou bijwonen, ook al was Brazilië gastheer van de COP30-klimaatconferentie. De Braziliaanse minister van Buitenlandse Zaken Mauro Vieira vertelde verslaggevers dat Lula’s beslissing om de top in Colombia bij te wonen een weerspiegeling is van de regionale solidariteit met Venezuela.
De Braziliaanse ambassadeur Gisela Padovan, secretaris voor Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, zei donderdag dat het aanpakken van de dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump met militaire actie tegen Venezuela en de recente bootaanvallen in het Caribisch gebied een natuurlijk onderwerp zou zijn op de top.
“Het is duidelijk dat het onderwerp ter sprake zal komen, omdat de Venezolaanse delegatie het ter sprake zal brengen”, zei Padovan. Ze vertelde de verslaggevers echter niet of de definitieve verklaring van de bijeenkomst de kwestie zou omvatten.
Lula heeft er bij Latijns-Amerikaanse landen op aangedrongen conflicten in Venezuela te helpen voorkomen. Dinsdag vertelde hij verslaggevers dat hij er tijdens hun bijeenkomst vorige maand in Maleisië ook bij Trump op had aangedrongen het voorbeeld te volgen van de voormalige Amerikaanse president George W. Bush, die deelnam aan de pogingen om Venezuela te kalmeren na een poging tot staatsgreep in 2002 tegen de toenmalige president Hugo Chávez.
“Ik vertelde Trump dat Latijns-Amerika een regio van vrede is”, zei Lula.
Alexander Main, internationaal beleidsdirecteur bij de denktank Center for Economic and Policy Research, zei dat de bijeenkomst in Colombia de laatste multilaterale top op hoog niveau is die in 2025 in de regio wordt gehouden na het uitstel van de Summit of the Americas. Dit zou het voor regeringen gemakkelijker kunnen maken om openhartig de centrale kwestie van militaire inzet aan te pakken, aangezien de Verenigde Staten geen partij zijn bij de top.
“Het is duidelijk een prioriteit voor verschillende regionale leiders”, zei Main.