PARIJS – De Franse premier Michel Barnier maakt zich op voor een motie van wantrouwen deze week, een politieke afrekening die vrijwel zeker zijn kwetsbare regering zal omverwerpen en schokgolven door de eurozone zal sturen.
Barnier beriep zich maandag op een zelden gebruikt constitutioneel mechanisme om de controversiële begroting voor 2025 door te drukken zonder goedkeuring van het parlement, met het argument dat het essentieel was om de ‘stabiliteit’ te behouden te midden van diepe politieke verdeeldheid.
Aanbevolen video’s
Deze stap leidde onmiddellijk tot scherpe reacties, waarbij de extreemrechtse National Rally van Marine Le Pen en het linkse New Popular Front allebei moties van wantrouwen indienden, wat de weg vrijmaakte voor een stemming die woensdag al zou kunnen leiden tot het afzetten van Barnier.
De dreigende confrontatie speelt zich af tegen de achtergrond van een gebroken Nationale Vergadering, die in wanorde achterblijft nadat de vervroegde verkiezingen in juni geen duidelijke meerderheid opleverden.
President Emmanuel Macron had zich in september tot Barnier gewend om uit de impasse te komen en het stijgende begrotingstekort van Frankrijk aan te pakken. Toch heeft Barniers voorgestelde bezuinigingsbegroting – een bezuiniging van 40 miljard euro ($42 miljard) aan uitgaven en een verhoging van de belastingen met 20 miljard euro – de verdeeldheid alleen maar vergroot, waardoor de spanningen in het lagerhuis zijn aangewakkerd en deze dramatische politieke confrontatie is ontstaan.
Het gebruik van het constitutionele instrument, artikel 49.3 genaamd, stelt de regering in staat wetgeving aan te nemen zonder parlementaire stemming, maar stelt haar bloot aan moties van wantrouwen. Oppositieleiders beweren dat de concessies van Barnier, waaronder het schrappen van een verhoging van de elektriciteitsbelasting, niet ver genoeg gaan om hun zorgen weg te nemen. Le Pen beschuldigde Barnier ervan de eisen van haar partij te negeren.
‘Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen’, zei ze.
De politieke impasse heeft de financiële markten onrustig gemaakt, waarbij de financieringskosten scherp zijn gestegen vanwege de angst voor langdurige instabiliteit. Barnier waarschuwde voor “ernstige turbulentie” als de begroting niet wordt aangenomen, maar critici deden zijn opmerkingen af als angstzaaierij.
Als de motie van wantrouwen slaagt, zal Macron president blijven, maar zal hij een nieuwe premier moeten benoemen om de wetgeving door de gebroken vergadering te loodsen. De onzekerheid dreigt de economische problemen van Frankrijk te vergroten en weerklank te vinden in de hele eurozone.