DEN HAAG – Een rechtbank in Parijs oordeelde donderdag dat energiebedrijf TotalEnergies verantwoording moet afleggen over de uitstoot van broeikasgassen door zijn consumenten, waardoor de Franse oliegigant zes maanden de tijd krijgt om de milieurisico’s te rapporteren die worden veroorzaakt door de consumptie van zijn gas- en olieproducten.
Het besluit, dat komt te midden van een recordhittegolf in Frankrijk, voldeed niet aan de verzoeken van de klimaatorganisaties die de rechtszaak hadden aangespannen om het bedrijf te dwingen zijn olie- en gasproductie te verminderen.
Aanbevolen video’s
De rechtbank heeft voor januari een nieuwe hoorzitting gepland om de nieuwe beoordeling van TotalEnergies te overwegen op grond van een wet uit 2017 die bedrijven verplicht mensenrechtenschendingen en milieurisico’s te voorkomen. Het is de eerste keer dat de wet op de zogenaamde waakzaamheidsplicht van bedrijven wordt toegepast op de klimaatverandering.
De wet is niet bedoeld om bedrijven “verantwoordelijk te maken voor de risico’s die verbonden zijn aan de klimaatverandering, die voortvloeien uit alle menselijke activiteiten op de planeet sinds de Industriële Revolutie”, aldus de rechtbank in een verklaring, maar vraagt hen eerder om te handelen “in overeenstemming met hun eigen situatie.”
TotalEnergies sprak zijn “tevredenheid” uit over het feit dat de rechtbank het bedrijf niet heeft verboden nieuwe olie- en gasprojecten na te streven of het heeft gedwongen de olie- en gasproductie te verminderen.
In een verklaring zegt het bedrijf dat het zijn klimaatbeleid zal aanpassen na de uitspraak. Het zei ook dat het de ontwikkeling van andere energiebronnen heeft uitgebreid en de uitstoot van zijn activiteiten sinds 2015 met 28% heeft verminderd.
Het is een mijlpaal voor milieuactivisten
Milieugroeperingen Notre Affaire à Tous, Sherpa, ZEA, France Nature Environnement lanceerden samen met de stad Parijs de procedure in 2020.
De groepen zeiden dat ze blij waren dat de rechtbank besloot dat klimaatverandering werd opgenomen in de wet op de waakzaamheidsplicht van 2017.
“Dit besluit markeert een belangrijke stap voorwaarts en bevestigt dat de plicht tot waakzaamheid volledig van toepassing is op klimaatrisico’s die door multinationale ondernemingen worden veroorzaakt”, zeiden ze in een verklaring.
Ze beweren dat TotalEnergies een van de grootste historische uitstoters van broeikasgassen is en vroegen de rechtbank om van het bedrijf te eisen dat het de olieproductie tegen 2030 met 37% en de gasproductie met 25% zou verminderen. De rechtszaak vroeg ook om stopzetting van alle nieuwe projecten op het gebied van fossiele brandstoffen.
Europa voelt deze week klimaatverandering
De beslissing van de rechtbank komt op een moment dat Europa een hittegolf ervaart. De strenge temperaturen strekten zich uit tot het Verenigd Koninkrijk en Spanje, waar weerbureaus – net als Frankrijk – rode waarschuwingen gaven over de risico’s van extreme hitte voor tientallen miljoenen mensen.
De Eiffeltoren en het Louvre zijn gedwongen de bezoekuren te beperken, en de school- en vervoersschema’s zijn over het hele continent onderbroken.
Door de mens veroorzaakte klimaatverandering houdt verband met steeds extremer weer, en volgens prognoses van het VN-klimaatbureau zullen de komende vijf jaar waarschijnlijk nog meer hitterecords breken.
Volgens de Copernicus Climate Change Service van de Europese Unie is Europa het snelst opwarmende continent ter wereld, met temperaturen die sinds de jaren tachtig twee keer zo snel stijgen als het mondiale gemiddelde.
De afgelopen vier jaar zijn in heel Europa ruim 200.000 mensen gestorven door hittegerelateerde oorzaken, en de meeste van die sterfgevallen waren te voorkomen, zei het Europese kantoor van de Wereldgezondheidsorganisatie deze maand.
Rechtszaken over het klimaat nemen toe
Het besluit is de laatste in een reeks uitspraken in zaken over klimaatverandering. Vorig jaar zei het Hooggerechtshof van de Verenigde Naties, het Internationale Gerechtshof, dat landen het internationale recht zouden kunnen schenden als ze nalaten maatregelen te nemen om de planeet tegen klimaatverandering te beschermen. In 2024 oordeelde het Europese Hof voor de Rechten van de Mens dat landen hun bevolking beter moeten beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering.
In 2019 reikte het Nederlandse Hooggerechtshof de eerste grote juridische overwinning voor klimaatactivisten uit toen rechters oordeelden dat bescherming tegen de potentieel verwoestende gevolgen van klimaatverandering een mensenrecht was, en dat de overheid de plicht heeft haar burgers te beschermen.
Quell rapporteerde vanuit Den Haag, Nederland.