LONDEN – Een commissie van deskundigen die het aantal sterfgevallen door euthanasie in de dichtstbevolkte provincie van Canada onderzoekt, heeft verschillende gevallen geïdentificeerd waarin patiënten om gedeeltelijke dood hebben gevraagd om sociale redenen, zoals isolatie en de angst voor dakloosheid. Dit heeft zorgen geuit over de goedkeuring van kwetsbare mensen in het systeem van begeleid sterven van het land.
Aanbevolen video’s
De wettelijke criteria van Canada vereisen een medische reden voor euthanasie – een fatale diagnose of onbeheersbare pijn – maar de rapporten van de commissie laten gevallen zien waarin mensen werden geëuthanaseerd op basis van andere factoren, waaronder een ‘onvervulde sociale behoefte’.
“Het is uiterst belangrijk om eindelijk een overheidsrapport te hebben waarin deze zorgwekkende gevallen worden erkend”, zegt dr. Ramona Coehlo, arts in de commissie van deskundigen. “We zijn al zoveel jaren onder vuur genomen toen we de angst uitten dat mensen MAiD zouden krijgen omdat ze arm, gehandicapt of sociaal geïsoleerd waren.”
In het geval van een man geïdentificeerd als de heer A, vroeg de commissie van deskundigen van Ontario zich af of de autoriteiten hard genoeg probeerden om zijn pijn te verlichten voordat hij werd geëuthanaseerd. De heer A was een werkloze man van in de veertig met een darmziekte en een geschiedenis van middelenmisbruik en psychische aandoeningen. Hij werd omschreven als ‘sociaal kwetsbaar en geïsoleerd’. Sommige commissieleden waren gealarmeerd dat een psychiater euthanasie voorstelde tijdens een beoordeling van de geestelijke gezondheid.
De heer A werd uiteindelijk opgepakt en naar de locatie gebracht waar hij werd vermoord door de gezondheidswerker die hem had geëuthanaseerd – een overtreding van professionele grenzen, volgens sommige commissieleden. Ze zeiden dat dit “druk had kunnen creëren en aanleiding had kunnen geven tot de indruk dat iemand naar de dood werd gehaast.”
In een ander geval werd mevrouw B beschreven, een vrouw van in de vijftig die lijdt aan het meervoudige chemische gevoeligheidssyndroom, met een voorgeschiedenis van psychische aandoeningen, waaronder suïcidaliteit en posttraumatische stressstoornis. Volgens het rapport was ze sociaal geïsoleerd en werd haar gevraagd te sterven, grotendeels omdat ze geen goede huisvesting kon krijgen.
Commissieleden waren het er niet over eens of haar dood gerechtvaardigd was; sommigen zeiden dat ze van euthanasie had moeten worden uitgesloten, omdat haar ontoereikende huisvesting de belangrijkste reden van haar lijden was. Anderen voerden aan dat “sociale behoeften als onherstelbaar kunnen worden beschouwd” als andere opties zijn onderzocht.
Dr. Sonu Gaind, hoogleraar geneeskunde aan de Universiteit van Toronto, zei dat de rapporten van de lijkschouwer om tal van redenen alarmerend zijn, met name de behandeling van psychische aandoeningen bij mensen die euthanasie zoeken.
“Wat we in veel gevallen doen is het tegenovergestelde van zelfmoordpreventie”, zei hij, daarbij verwijzend naar een voorbeeld van een man van in de veertig die eerder had geprobeerd zelfmoord te plegen en geen definitieve diagnose had toen zijn euthanasie werd goedgekeurd.
Dr. Scott Kim, een arts en bio-ethicus bij de National Institutes of Health in Washington, zei dat het echte probleem de tolerante aard van de Canadese wet is. Ondanks dat uit opiniepeilingen blijkt dat er brede steun is voor het uitbreiden van de toegang tot euthanasie, vroeg hij zich af of de meeste Canadezen begrijpen wat toegestaan is. Hij zei dat het “verbijsterend” is dat ambtenaren niet eerder over deze kwesties hadden nagedacht.
De commissie van deskundigen deed talloze aanbevelingen, waaronder het aanwijzen van pleitbezorgers van patiënten om mensen te ondersteunen die euthanasie overwegen, en het bieden van meer begeleiding aan artsen en verpleegkundigen die verzoeken van niet-terminale patiënten beoordelen.
De commissie merkte op dat in bijna 2% van de gevallen waarschijnlijk niet aan de wettelijk verplichte waarborgen werd voldaan. Desondanks zijn volgens deskundigen nooit artsen of verpleegkundigen vervolgd.
Trudo Lemmens, hoogleraar gezondheidsrecht en -beleid aan de Universiteit van Toronto, zei dat medische beroepsorganisaties en gerechtelijke autoriteiten in Canada ‘niet bereid lijken om praktijken die ethisch problematisch lijken in te perken’.
“Ofwel is de wet te breed, ofwel is de professionele begeleiding niet precies genoeg”, aldus Lemmens. “Of het wordt simpelweg niet als een prioriteit gezien om enkele van onze meest kwetsbare burgers te beschermen.”
Tot nu toe is Ontario de enige provincie of territorium in Canada die samenvattingen heeft vrijgegeven van gevallen die zouden kunnen duiden op problemen bij de goedkeuring van euthanasie.