TANZANIA – Mike Waltz benadert zijn nieuwe rol als Amerikaans ambassadeur bij de Verenigde Naties en een mandaat van president Donald Trump om te bezuinigen op de financiering van wat ooit Amerikaanse prioriteiten waren, op dezelfde manier waarop hij Florida in het Congres vertegenwoordigde.
“Ik benader bijna elke beslissing die ik hier kan nemen eerst met Amerika, eerst met de Amerikaanse belastingbetaler”, zei Waltz virtueel tijdens een recent evenement bij de Richard Nixon Foundation. “Dus als ik in een gemeentehuis zou moeten opstaan met een groep monteurs en brandweermannen en -vrouwen en verpleegsters en leraren en tegen hen zou moeten getuigen dat hun geld goed wordt besteed in overeenstemming met ons belang, zou dat op dit moment ongelooflijk moeilijk zijn.”
Aanbevolen video’s
Hij voegde eraan toe: “En daarom gebruiken we, eerlijk gezegd, onze bijdrage als hefboom voor hervormingen” bij de VN.
In recente ontmoetingen met VN-functionarissen, waaronder secretaris-generaal António Guterres, hebben Waltz en zijn collega’s van de Amerikaanse missie benadrukt dat de Verenigde Staten – de grootste donor van de VN – niet langer de rekening zullen betalen op de manier waarop zij dat hebben gedaan sinds de oprichting van het wereldorgaan tachtig jaar geleden.
In plaats daarvan hanteren Amerikaanse functionarissen een à-la-cartebenadering bij het betalen van VN-contributies, waarbij ze kiezen welke operaties en agentschappen volgens hen aansluiten bij de agenda van Trump en die niet langer de Amerikaanse belangen dienen. Het is een grote verschuiving ten opzichte van de manier waarop eerdere regeringen – zowel de Republikeinse als de Democratische – met de VN zijn omgegaan, en het heeft de wereldorganisatie, die al haar eigen interne afrekening ondergaat, gedwongen te reageren met een reeks personeels- en programmabezuinigingen.
Waar de regering-Trump veranderingen bij de VN nastreeft
Kort nadat hij als ambassadeur was bevestigd, ontmoette Waltz Guterres toen de wereldleiders vorige maand bijeenkwamen tijdens de Algemene Vergadering van de VN. Het voormalige congreslid zei in een interview op 25 september met Larry Kudlow op Fox Business dat hij de topfunctionaris van de VN duidelijk maakte dat door de VS gesteunde veranderingen moeten plaatsvinden ‘voordat je over belastinggeld gaat praten’.
“Het besluit van Washington zendt een zorgwekkend signaal uit dat machtige landen hiermee weg kunnen komen en echt kunnen proberen meer druk uit te oefenen via een proces dat bedoeld is om de organisatie de steun te geven die zij nodig heeft om de mandaten uit te voeren waarover elk land het eens is”, zegt Daniel Forti, senior VN-analist bij de International Crisis Group.
De Amerikaanse missie bij de Verenigde Naties reageerde niet op verzoeken om commentaar of een interview met Waltz.
De VS eisen veranderingen in de salarissen en arbeidsvoorwaarden van een aantal hooggeplaatste VN-functionarissen totdat de VS ‘betere transparantie kunnen krijgen’, en zij willen de oprichting van een onafhankelijke inspecteur-generaal die toezicht houdt op het complexe financiële systeem binnen het wereldorgaan.
Maar sommige VN-organisaties zijn volledig afgeschreven. Waltz heeft in interviews gezegd dat de terugtrekking van de VS uit organisaties als de Wereldgezondheidsorganisatie, de VN-hulporganisatie in Gaza, bekend als UNRWA, en de Mensenrechtenraad permanent is. Op andere gebieden, zoals de bijdragen aan de culturele organisatie van de VN, UNESCO, zal het Amerikaanse besluit om de steun in te trekken pas in december 2026 van kracht worden.
Veel VN-stafleden en -groepen kijken nu toe om te zien of de aanpak van klimaat- en genderinitiatieven door de Trump-regering ook zal resulteren in aanzienlijke bezuinigingen op twee van de belangrijkste prioriteiten van de VN-operatie.
Die druk, gekoppeld aan jaren van afnemende steun voor humanitaire hulp, heeft Guterres gedwongen een bezuiniging van 15% op de gehele VN-begroting, een bezuiniging van 18% op het personeel en een repatriëring van 25% van alle vredessoldaten over de hele wereld voor te stellen.
“Het is een doelbewuste en weloverwogen aanpassing aan een toch al conservatief voorstel voor 2026 – dat zowel de urgentie als de ambitie weerspiegelt van de hervormingen die we doorvoeren”, vertelde Guterres deze maand aan een VN-begrotingscommissie.
De VN-vredeshandhaving krijgt een klap
Tot nu toe is een van de meest drastische bezuinigingen de VN-vredeshandhaving, waarbij de VS hebben beloofd 680 miljoen dollar te betalen voor verschillende missies van hun openstaande rekening van ruim 2 miljard dollar, aldus een hoge VN-functionaris, die sprak op voorwaarde van anonimiteit om privéonderhandelingen te bespreken. Als gevolg hiervan zullen grofweg 13.000 tot 14.000 militairen en politiepersoneel van de ruim 50.000 vredeshandhavers die zijn ingezet bij negen mondiale missies naar huis worden gestuurd.
VN-functionarissen hebben gewaarschuwd dat de gevolgen van het terugtrekken van deze troepen uit eerdere conflictgebieden in onder meer Zuid-Soedan, Kosovo en Cyprus ernstig en langdurig zullen zijn.
Guterres zegt dat hoewel “de VN-vredeshandhaving slechts een klein deel van de mondiale militaire uitgaven vertegenwoordigt – ongeveer de helft van 1% – een van de meest effectieve en kosteneffectieve instrumenten blijft om internationale vrede en veiligheid op te bouwen.”
VN-waarnemers zeggen dat de Amerikaanse bezuinigingen en veranderingen verder gaan dan het opdringen van conservatieve financiële waarden aan een internationale organisatie en zullen resulteren in een verschuiving die de manier waarop de Verenigde Naties wereldwijd opereren fundamenteel zal veranderen.
“Wat we ook hebben ontdekt is dat er naast de VS werkelijk geen ander land in de wereld is dat bereid of in staat is geweest om op enige significante wijze die rol van financiële onderschrijver op zich te nemen”, aldus Forti van de International Crisis Group. “Niet China, niet de Europese landen, niet de Golf.”
Dat dwingt ontwikkelings- en humanitaire organisaties om terug te schroeven “wat de VN daadwerkelijk ter plaatse kunnen leveren en met weinig vooruitzicht dat de VS op grote schaal terugkeren naar die rol die ze eerder speelden”, zei hij.
Zelfs nu deze bezuinigingen aan de gang zijn, heeft Waltz de zorgen teruggedrongen dat de VS zich volledig uit de VN zouden terugtrekken, in navolging van Trumps recente toespraak in de Algemene Vergadering over het ‘grote’ maar onaangeboorde potentieel van de wereldorganisatie.
De VS willen hun invloed uitbreiden in veel van de normbepalende VN-initiatieven waar concurrentie is met China, zoals de Internationale Telecommunicatie-unie, de Internationale Maritieme Organisatie en de Internationale Arbeidsorganisatie.
“Wij zijn nog steeds de grootste rekeningbetaler”, zei Waltz vorige week tijdens het Nixon-evenement. “China nadert een zeer nauwe tweede plaats, en dit is een sleutelpositie in onze concurrentie met de Volksrepubliek China.”
Hij zei dat hij degenen op de Republikeinse basis begrijpt die zeggen: “We moeten gewoon de boel sluiten, de lichten op de ambassade uitdoen en weglopen.”
Maar Waltz voegde eraan toe: “We hebben nog steeds één plek in de wereld nodig waar iedereen kan praten, ook al is het met de Noord-Koreanen, de Venezolanen, de Europeanen, Russen (en) de Chinezen.”
Dit verhaal is gecorrigeerd om weer te geven dat Guterres een repatriëring heeft voorgesteld van 25% van alle VN-vredeshandhavers die over de hele wereld zijn gestationeerd, en niet een bezuiniging van 25% op de vredeshandhavingsoperaties.