CAIRO – Strijders van de beruchte paramilitaire Rapid Support Forces zijn in oost-centraal Soedan in opstand gekomen tijdens een meerdaagse aanval waarbij meer dan 120 mensen in één stad omkwamen, aldus een artsengroep en de Verenigde Naties.
Het was de laatste aanval van de groep op het Soedanese leger, na een reeks tegenslagen, waarbij terrein werd verloren aan het leger in het gebied. De oorlog, die al ruim anderhalf jaar aan de gang is, heeft het Afrikaanse land verwoest, miljoenen van zijn bevolking ontheemd en het op de rand van een regelrechte hongersnood gebracht.
Aanbevolen video’s
RSF-strijders gingen tussen 20 en 25 oktober tekeer in dorpen en steden aan de oost- en noordkant van de provincie Gezira, waarbij ze op burgers schoten en vrouwen en meisjes seksueel aanvielen, zeiden de Verenigde Naties zaterdag in een verklaring, eraan toevoegend dat ze plunderde particuliere en openbare eigendommen, inclusief open markten.
Door de aanval raakten vorige week ruim 46.500 mensen ontheemd in de stad Tamboul en andere dorpen in het oosten en noorden van Gezira, volgens de gegevens van zondag uit de Tracking Matrix van de Internationale Organisatie voor Migratie.
Ze riep op tot gezamenlijke internationale inspanningen om het conflict te stoppen en zei: “Er is geen tijd te verliezen. Miljoenen levens staan op het spel.”
“Dit zijn gruwelijke misdaden”, zei Clementine Nkweta-Salami, VN-humanitaire coördinator in Soedan, zaterdag in een verklaring. “Vrouwen, kinderen en de meest kwetsbaren worden het zwaarst getroffen door een conflict dat al veel te veel levens heeft gekost.”
Ze zei dat de aanslagen leken op de verschrikkingen die begin jaren 2000 tijdens de genocide in Darfur waren gepleegd, waaronder verkrachting, seksueel geweld en massamoorden.
De RSF is ontstaan uit Arabische milities, algemeen bekend als Janjaweed, gemobiliseerd door de voormalige Soedanese president Omar al-Bashir tegen bevolkingsgroepen in Darfur die zich identificeren als Centraal- of Oost-Afrikaans. Destijds werden de Janjaweed beschuldigd van massamoorden, verkrachtingen en andere wreedheden, en Darfur werd synoniem met genocide. Janjaweed-groepen helpen nog steeds de RSF.
De Soedanese Artsenbond zei in een verklaring dat minstens 124 mensen werden gedood en 200 anderen gewond raakten in de stad Sariha, en voegde eraan toe dat de groep minstens 150 anderen oppakte. Het riep de VN-Veiligheidsraad op om druk uit te oefenen op de RSF om ‘veilige corridors’ te openen, zodat hulpgroepen mensen in getroffen dorpen kunnen bereiken.
“Er is geen manier om de gewonden te helpen of te evacueren voor behandeling”, aldus de verklaring.
Op beelden die online circuleerden, waarvan sommige door RSF-strijders zelf werden gedeeld, was te zien hoe leden van de paramilitaire groep gedetineerden misbruikten. Eén video toonde een man die een militair uniform droeg, een oude man bij de kin greep en hem rondsleepte terwijl andere gewapende mannen op de achtergrond zongen.
De RSF reageerde niet onmiddellijk op een verzoek om commentaar.
De Coördinatie van Civiele Democratische Krachten, een alliantie van pro-democratische partijen en groepen, beschuldigde de RSF er ook van dorpen te bestormen, het vuur te openen op burgers en ‘een groot aantal inwoners’ op te pakken en te mishandelen.
In een verklaring hield de alliantie de RSF “verantwoordelijk voor deze massale schendingen” en riep zij op tot het ter verantwoording roepen van de voorbereidingen.
De aanval op Gezira kwam toen het leger met succes gebieden had teruggenomen die in handen waren van de RSF.
In september lanceerde het leger een grootschalige operatie in en rond de hoofdstad Khartoem, waarbij grote delen van gebieden werden teruggevorderd van de RSF. Ook nam het eerder deze maand de controle over Jebel Moya over, een strategisch berggebied in de provincie Gezira, evenals gebieden in Gezira en de nabijgelegen provincie Sinnar, waardoor RSF-troepen werden verdreven.
In oktober liep een topcommandant van de RSF, Abu Aqlah Keikel, de feitelijke heerser van Gezira, over en gaf zich over aan het leger.
Dat was volgens lokale rapporten voor RSF-strijders aanleiding om dorpen en steden in Gezira aan te vallen die als loyaal aan Keikel werden beschouwd.
De oorlog in Soedan begon in april 2023 toen de sluimerende spanningen tussen het leger en de RSF uitmondden in openlijke gevechten in Khartoem, voordat ze zich over het hele land verspreidden.
De oorlog werd gekenmerkt door wreedheden zoals massaverkrachtingen en etnisch gemotiveerde moorden. De VN en internationale rechtengroepen zeggen dat deze daden neerkomen op oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, vooral in de westelijke regio van Darfur, die te maken heeft gehad met een bittere aanval van de RSF.
Volgens de Armed Conflict Location and Event Data, een groep die het conflict sinds het begin volgt, heeft het conflict tot nu toe meer dan 24.000 mensen het leven gekost.