MADRID – Demonstranten zijn verontwaardigd over de uitzetting van een 87-jarige vrouw die ’s nachts kampeerde op het historische Puerta del Sol-plein in Madrid, waar meer demonstranten – waaronder gezinnen met meerdere generaties – zich zondag bij hen voegden voor een tweede dag van protesten over de huizencrisis in Spanje.
Tienduizenden mensen marcheerden zaterdag door Madrid om te protesteren tegen de uitzetting van María del Carmen Abascal uit het appartement in de chique wijk Retiro waar ze meer dan zeventig jaar had gewoond.
Aanbevolen video’s
De demonstranten eisen sterkere bescherming van huurders, maatregelen om fraude tegen te gaan en een verbod op huisuitzettingen als er geen alternatieve huisvesting beschikbaar is.
Velen weigerden te vertrekken na de mars van zaterdag en sloegen hun tenten op in Puerta del Sol voor de nacht.
“De huisvestingssituatie is onhoudbaar”, zegt Natalia Navarro, een 27-jarige actrice die onder degenen was die op het plein kampeerden. “We staan allemaal op straat omdat we het zat zijn.”
“De golf van verontwaardiging en woede die is losgelaten, is nu niet meer te stoppen”, zegt Alicia del Río, woordvoerder van de Madrid Huurdersbond, die de protesten leidde.
“We zullen hier blijven” totdat de regering nieuwe wetten goedkeurt, waaronder huurcontracten voor onbepaalde tijd, en uitzettingen zoals die van Abascal stopzet, vertelde del Río zondag aan journalisten op het plein. De door de socialisten geleide regering van Spanje zal naar verwachting komende dinsdag nieuwe maatregelen aankondigen tijdens haar wekelijkse kabinetsvergadering.
Uitzetting ‘leidde tot deze sociale onrust’
Op 23 september werd Abascal op een brancard uit haar appartement gedragen en in een ambulance geplaatst terwijl supporters – die tevergeefs hadden geprobeerd de uitzetting tegen te houden – haar bijnaam ‘Maricarmen’ scandeerden.
“Ik ben er niet in geslaagd mijn huis te verdedigen, maar ik heb gevochten zodat anderen kunnen leren vechten voor wat van hen is”, zei Abascal in een video opgenomen vanuit haar ziekenhuisbed na de uitzetting.
Beelden van de uitzetting verspreidden zich wijd door heel Spanje, wat leidde tot verontwaardiging en kritiek op overheden en vastgoedinvesteringsmaatschappijen die ervan beschuldigd werden bewoners uit hun huizen te prijzen. Critici noemen dergelijke bedrijven vaak ‘gierfondsen’.
“Maricarmen is in zekere zin de laatste druppel geweest die deze sociale onrust heeft aangewakkerd”, zegt Simón de la Riva, 43, een leraar die zaterdag aan de protesten deelnam.
Premier Pedro Sánchez sprak tijdens een bijeenkomst van de Socialistische Partij in Madrid rechtstreeks tot Abascal: “Ik heb een boodschap voor u, Maricarmen: de regering werkt de klok rond om aanstaande dinsdag een Koninklijk Besluit over huisvesting uit te brengen. En ik vraag parlementaire fracties om nog een laatste poging te doen om het bekrachtigd te krijgen in het Nationaal Parlement voor Maricarmen.”
Abascal heeft Sánchez bekritiseerd en hem de schuld gegeven van haar beproeving.
“Beseft hij niet hoeveel huisuitzettingen er dagelijks plaatsvinden?” vroeg ze tijdens een interview met de Spaanse staatsomroep RTVE, de dag voordat ze met geweld uit haar huis werd verwijderd. “Beseft hij het niet, of wil hij het niet beseffen?”
Een thuis voor zeven decennia
Spaanse media meldden dat Abascals vader het appartement voor het eerst huurde in 1956 en dat ze daar als huurder onder huurcontrole bleef nadat haar ouders stierven.
Het gebouw veranderde in 2018 van eigenaar en Abascal kreeg de kans om het appartement te kopen, maar kon het niet betalen, aldus de Madrid Huurdersbond.
Urbagestión, een investeringsfonds dat het pand later kocht, verhoogde haar maandelijkse huur van 500 euro ($570) naar 2.650 euro.
Vervolgens verlaagde zij de huur naar 1.650 euro, wat Abascal nog steeds niet kon betalen van haar pensioen, aldus de vakbond.
Stijgende kosten en een groeiend woningtekort
Stijgende kosten en een tekort aan woningen prijzen veel Spanjaarden uit de markt, ondanks de sterke economische groei in de op drie na grootste economie van Europa. De inkomens hebben geen gelijke tred gehouden met de stijgende huisvestingskosten, en analisten zeggen dat het toerisme en de immigratiegedreven bevolkingsgroei in steden het beperkte woningaanbod verder onder druk hebben gezet.
De Bank van Spanje schatte dat het land vorig jaar een tekort had van ongeveer 550.000 woningen, waarvan Madrid, Barcelona en Valencia een aanzienlijk deel voor hun rekening namen.
De demonstraties op het symbolische plein in Madrid dit weekend herinnerden velen in Spanje aan de historische demonstraties die begonnen op 15 mei 2011, toen leden van de ‘indignados-beweging’ 28 dagen achter elkaar kampeerden, wat leidde tot soortgelijke sit-ins in het hele land en over de hele wereld. Die beweging was een reactie op uitzettingen en andere problemen na een mondiale economische crisis, waaronder werkloosheid, bezuinigingsmaatregelen en corruptie.
Estefania Molina, politicoloog en columniste, zei dat de frustratie onder het volk steeds groter wordt. In 2011 “protesteerden mensen omdat ze geen appartement konden kopen.”
“Vandaag gaat het protest over het niet kunnen huren van een kamer in het huis van iemand anders”, vertelde ze aan de Spaanse televisie.
Spanje staat bijna onderaan de lijst van landen in de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling wat betreft gesubsidieerde openbare huurwoningen, die minder dan 2% van de woningvoorraad van het land vertegenwoordigen. Het gemiddelde in de Europese Unie bedraagt 8%.