NEW YORK – Michael J. Fox leeft al heel lang met “Back to the Future”.
“Ik sta op straat en een kind zegt: ‘Daar is Marty McFly!'”, zegt Fox. “Nee, dit is een oude man.”
Aanbevolen video’s
Het is veertig jaar geleden dat ‘Back to the Future’ in de bioscoop debuteerde, maar noch de tijd, noch de ziekte van Parkinson hebben veel gedaan – ongeacht wat hij zegt – om de jongensachtige goedheid van Fox te verminderen. Voor Fox is reizen door de tijd met ‘Back to the Future’ een onderdeel van het leven. Het is de film die een fluxcondensator aan zijn carrière heeft gekoppeld en die sindsdien in zijn achteraanzicht is gebleven.
“Soms kijk ik ernaar en denk ik aan mijn familie”, zei de 64-jarige Fox in een recent interview met Zoom vanuit zijn appartement in New York. “Ik denk erover na dat ik een 37-jarige zoon heb die nog niet geboren is. Het is lang geleden.”
Vrijdag is “Back to the Future” opnieuw in de bioscoop. Het jubileumfeest omvat ook een nieuwe 4K-trilogie-cadeauset, compleet met een OUTATIME-kentekenplaat. Fox zelf heeft zojuist ‘Future Boy: ‘Back to the Future’ and My Journey Through the Space-Time Continuum’ uitgebracht, een boek dat hij samen met Nelle Fortenberry schreef.
Terwijl heruitgaves ter ere van een jubileum gebruikelijk zijn voor geliefde klassiekers, is de gelegenheid een beetje anders voor het sciencefiction-monument van Robert Zemeckis. Aan de ene kant is de nostalgie van de film, die de klok terugdraait, onuitwisbaar verbonden met het moment uit de jaren tachtig. Na de release op 3 juli 1985 was “Back to the Future” gedurende 11 van de eerste 12 weken de nummer 1 film in de bioscoop. De toenmalige president Ronald Reagan was een van de grootste fans.
Maar wat ooit zo stevig verankerd was in het ruimte-tijd continuüm is in de loop der jaren merkwaardig tijdloos geworden. Bekijk nu “Back to the Future” en je zult er misschien versteld van staan hoe effectvrij het grootste deel ervan is, ondanks de voorliefde van de regisseur voor het pushen van filmtechnologie. In plaats daarvan roept ‘Back to the Future’ zijn magie op met een DeLorean, een paar Calvin Klein-slips en het meest bijzondere effect: de wenkbrauwen van Christopher Lloyd.
“De afstand tussen nu en 1985 is groter dan de afstand tussen 1985 en 1955”, zegt Fox. “In zekere zin maakt dat het toegankelijker. Mensen zitten niet vast aan hun tijdsperiode. Ze zeggen niet: dit is echt, dit is niet echt. Het is allemaal fantasie.”
Nog schrijnender dan nadenken over de afstand van nu tot 1985 is het terugdenken aan de vliegende auto-toekomst van het vervolg uit 1989. Die film speelde zich af in de verre tijd van 2015. Zeg het nu met mij: Doc, dit is zwaar.
‘Ik stapte in de tijdmachine’
Maar wat zeker niet verouderd is, zijn de live wire-optredens van Fox in het origineel. Zijn Marty McFly lijkt op de Everykid ur-tekst: een baanbrekende, gitaarspelende tiener op groot scherm die zijn gezin bij elkaar probeert te houden.
“Ik merkte dat mijn stem veranderde. Er kwam een soort piepend ongeloof naar voren”, zegt Fox. “Ik stap in de tijdmachine, de DeLorean. Ik voelde me daar gewoon op mijn gemak. Heel anders dan Alex (P. Keaton). Alex was moeilijker omdat hij alles weet. Marty weet niets en weet dat hij niets weet. Alles is een nieuwe dag voor hem.”
Fox was 24 toen de film werd gemaakt. Hij werd in de rol gegooid terwijl hij Keaton speelde in ‘Family Ties’. “Back to the Future” begon beroemd met Eric Stoltz in de rol, maar Stoltz werd na enkele weken filmen ontslagen. Fox, die regelrecht op de set stapte, bracht een meer verdomde energie met zich mee.
“Geen tijd voor neurose. Geen tijd voor genotzuchtige stieren —“, zegt Fox. “Ik had geen tijd om te onderzoeken wat er met Eric was gebeurd. Ik had geen repetitie. Ik had geen peptalk. Ik kwam gewoon opdagen en toen stond ik op een parkeerplaats in de Stad van de Industrie. Het is dagenlang allemaal verlicht, deze parkeerplaats. Het is nat, met vlekken van streperige luminescentie. Ik weet nog dat ik ernaar keek en dacht: dit moet meer hebben gekost dan het hele budget van ‘Family Ties.'”
Voor Fox kwam Marty’s tijdreizende verwarring overeen met de wervelwind die hij buiten de set ervoer. “Omhangen met (uitvoerend producent) Steven Spielberg was niet waar ik dacht dat ik zou zijn”, herinnert de inwoner van Edmonton, Canada, zich.
Een tikkende klok
Fox had geen andere keuze dan de bal te pakken en weg te rennen – ook al merkte hij soms dat hij per ongeluk naar Marty’s camcorder zocht op de set van ‘Family Ties’. Het meest opmerkelijke was dat hij en Lloyd hun chemie meteen vonden.
“Hij is als een vaderfiguur en een klein broertje voor mij, op een vreemde manier”, zegt Fox grinnikend. “Ik hou heel veel van hem. Maar op dat moment kende ik hem niet zo goed. Ik leerde hem kennen in deel drie. We noemen dat gekscherend ‘Brokeback to the Future.'”
Naarmate de tijd verstreek, heeft ‘Back to the Future’ op verschillende tijdstippen verschillende dingen voor Fox betekend. Op dit moment, in zijn strijd voor een geneesmiddel voor de ziekte van Parkinson, is wat resoneert ‘het hele gevoel van deze klok die tikt’, zegt hij. In januari ontving Fox uit handen van toenmalig president Joe Biden de Presidential Medal of Freedom. De Michael J. Fox Foundation, opgericht in 2000, is ’s werelds grootste non-profit financier van Parkinson-onderzoek.
“Mijn kinderen zijn volwassen, het gaat goed met ze en ze gaan een voor een trouwen”, zegt Fox, die samen met zijn vrouw Tracy Pollan vier kinderen heeft. “Uitputting is mijn grootste probleem. Maar ik voel me goed. En ik vind het heerlijk om in deze film rond te rollen, omdat ik weet hoeveel het voor mensen betekent.”
Vaak verdwijnt ‘Back to the Future’ in het drukke leven van Fox. Na vijf jaar met pensioen te zijn geweest, zal hij een gastoptreden maken in het komende derde seizoen van de Apple TV+-serie ‘Shrinking’. Maar zo nu en dan, zoals Doc uit het niets opduikt in de DeLorean, verschijnt ‘Back to the Future’ plotseling weer.
“Ik vertel dit ene verhaal over een kerst toen we de boom aan het versieren waren, ik ging wat popcorn halen en hoorde de opening op de tv”, zegt Fox glimlachend. “Ik ging zitten en keek ernaar. Een uur later zei mijn vrouw: ‘Waar ben je?’ Ik zei: ‘Ik kijk naar ‘Back to the Future’. En weet je, het is echt goed. Ik ben er goed in.’ Toen ik er op kerstavond naar keek, met een bakje popcorn, vond ik het echt geweldig.”