Het hoogste rechtbank van de VN zal woensdag beslissen over de klimaatverplichtingen van landen

Jan De Vries

De Haag – Het hoogste gerechtshof van de VN geeft woensdag een historische mening over klimaatverandering, een beslissing die een juridische benchmark zou kunnen stellen voor actie over de hele wereld voor de klimaatcrisis.

Na jaren van lobbyen door kwetsbare eilandlanden die vrezen dat ze konden verdwijnen onder stijgende zeewateren, vroeg de Algemene Vergadering van de VN het Internationaal Hof van Justitie in 2023 om een advies, een niet-bindende maar belangrijke basis voor internationale verplichtingen.

Aanbevolen video’s



Een panel van 15 rechters kreeg de opdracht om twee vragen te beantwoorden. Ten eerste, wat zijn landen verplicht te doen volgens het internationale recht om het klimaat en het milieu te beschermen tegen door mensen veroorzaakte broeikasgasemissies? Ten tweede, wat zijn de juridische gevolgen voor regeringen wanneer hun handelingen of gebrek aan actie het klimaat en de omgeving aanzienlijk hebben geschaad?

“De inzet kon niet hoger zijn. Het voortbestaan van mijn volk en zoveel anderen zijn op het spel,” vertelde Arnold Kiel Loughman, procureur -generaal van de eilandnatie vanuatu, de rechtbank tijdens een week van hoorzittingen in december.

In het decennium tot 2023 zijn de zeespiegel gestegen met een wereldwijd gemiddelde van ongeveer 4,3 centimeter (1,7 inch), waarbij delen van de Stille Oceaan nog hoger stijgen. De wereld heeft ook 1,3 graden Celsius (2.3 Fahrenheit) verwarmd sinds pre -industriële tijden vanwege het verbranden van fossiele brandstoffen.

Vanuatu is een van een groep kleine staten die aandringen op internationale juridische interventie in de klimaatcrisis, maar het treft veel meer eilandlanden in de Stille Zuidzee.

Elke beslissing van de op Den Haagse inhouden zou niet-bindend advies zijn en niet in staat zijn om rijke naties rechtstreeks in actie te brengen om worstelende landen te helpen. Toch zou het meer zijn dan alleen een krachtig symbool, omdat het zou kunnen dienen als basis voor andere juridische acties, waaronder binnenlandse rechtszaken.

Activisten kunnen rechtszaken tegen hun eigen landen brengen omdat ze niet aan de beslissing naleven en staten konden terugkeren naar het Internationaal Hof van Justitie om elkaar ter verantwoording te roepen. En wat de rechters zeggen, zal worden gebruikt als basis voor andere juridische instrumenten, zoals beleggingsovereenkomsten, zei Chowdhury.

De Verenigde Staten en Rusland, die allebei belangrijke aardolieproducerende staten zijn, zijn fervent tegen de rechtbank die emissiereducties verplicht.

Eenvoudig de rechtbank een mening hebben is de laatste in een reeks juridische overwinningen voor de kleine eilandlanden. Eerder deze maand oordeelde het Inter-American Court of Human Rights dat landen niet alleen een wettelijke plicht hebben om schade aan het milieu te voorkomen, maar ook om ecosystemen te beschermen en te herstellen. Vorig jaar oordeelde het Europese Hof voor de rechten van de Mens dat landen hun volk beter moeten beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering.

In 2019 heeft het Hooggerechtshof van Nederland de eerste grote wettelijke overwinning voor klimaatactivisten uitgesproken toen rechters oordeelden dat bescherming tegen de potentieel verwoestende effecten van klimaatverandering een mensenrecht was en dat de regering de plicht heeft haar burgers te beschermen.