WASHINGTON – Wetenschappers zetten hun slechtste en beste scenario’s voor een opwarmende wereld overboord omdat ze niet langer plausibel zijn. Dat laat zien hoe bescheiden winsten in de strijd om de klimaatverandering te beteugelen de meest catastrofale toekomstige opwarming hebben teruggedraaid, maar ook bevestigden dat er geen kans is om de opwarming te beperken tot het internationale doel dat in 2015 werd gesteld.
De nieuwe lijst van onderzoekers met zeven plausibele scenario’s voor koolstofvervuiling voor de toekomst schuift twee pijlers van het klimaatbeleid opzij: de extremen aan beide kanten.
De extremen zijn de afgelopen jaren minder waarschijnlijk geworden vanwege de manier waarop wij onze wereld van energie voorzien. Koolstofdioxide, dat vrijkomt bij de verbranding van gas, olie en steenkool, is hoofdzakelijk verantwoordelijk voor de opwarming. Het toenemende gebruik van groene energieën, zoals zonne-energie, windenergie en geothermische energie, die geen koolstofdioxide uitstoten, heeft de verwachtingen voor koolstofvervuiling aan de top verlaagd. Omdat deze veranderingen echter niet snel genoeg zijn gegaan, zijn de onderste verwachtingen gestegen.
Het klimaatakkoord van Parijs uit 2015 stelde zich tot doel de opwarming te beperken tot 1,5 graden Celsius (2,7 graden Fahrenheit) sinds de pre-industriële tijd, of het midden van de 19e eeuw, wat aanleiding gaf tot de mantra ‘1,5 om in leven te blijven’, maar nu zeggen wetenschappers dat zelfs hun beste scenario nog steeds voorbij dat kenmerkende temperatuurniveau schiet. Aan de andere kant omvatten diezelfde nieuwe scenario’s niet langer de steenkoolzware toekomst die zou leiden tot een opwarming van 4,5 graden Celsius (8,1 graden Fahrenheit) tegen 2100, een beangstigend scenario dat veel wetenschappelijke studies in hun toekomstprojecties hebben gebruikt.
Het nieuwe voorgestelde worst case scenario heeft een opwarming aan het einde van de eeuw van ongeveer 3,5 graden Celsius (6,3 graden Fahrenheit), een volledige graad (1,8 graden Fahrenheit) minder dan het oude scenario, terwijl de bijgewerkte beste case toekomst een paar tienden van een graad Celsius (0,36 graden Fahrenheit) warmer is dan eerder werd aangenomen, en daarmee voorbij het doel van Parijs komt, zei klimaatwetenschapper Detlef Van Vuuren van de Universiteit Utrecht, hoofdauteur van een recente studie waarin toekomstscenario’s worden uiteengezet.
“Er is sprake van een soort vernauwing van de toekomst. Het kan niet zo slecht zijn als we dachten, maar het kan ook niet zo goed zijn als we hadden gehoopt”, zegt Johan Rockström, directeur van het Potsdam Instituut voor Klimaatimpactonderzoek in Duitsland.
De scenario’s omvatten een ‘middenscenario’ waarbij de wereld tegen het einde van de eeuw 3 graden Celsius (5,4 graden Fahrenheit) opwarmt boven het pre-industriële tijdperk, wat ongeveer het pad is waarop de samenleving zich momenteel bevindt, aldus wetenschappers. De wereld bevindt zich nu ongeveer 1,3 graden Celsius (2,3 graden Fahrenheit) boven het pre-industriële tijdperk. Zelfs tienden van een graad van opwarming veroorzaken problemen voor de ecosystemen van de aarde, omdat soorten uitsterven, zoet water schaarser wordt en extreme weersomstandigheden, zoals overstromingen en hittegolven, toenemen.
Het is te laat om onder de doelstelling van 1,5 graad te blijven
Omdat de koolstofvervuiling wereldwijd blijft stijgen en ongeveer een eeuw in de atmosfeer blijft hangen, is het beste scenario dat de opwarming voorbij de grens van 1,5 graden schiet, een piek bereikt van 1,7 graden Celsius gedurende misschien wel 70 jaar, en uiteindelijk op de een of andere manier weer onder de 1,5 graden daalt als er een technologie kan worden ontworpen om enorme hoeveelheden koolstof uit de lucht te verwijderen, zeiden negen van de tien wetenschappers die voor dit artikel werden geïnterviewd. De wereld warmt elke vijf jaar op met een tempo van een tiende graad Celsius (bijna 0,2 graden Fahrenheit), zeiden ze.
“Dit is gewoon natuurkunde”, zegt klimaatwetenschapper Bill Hare, CEO van Climate Analytics, een beleidsinstituut. “We verliezen het vermogen om de opwarming zelfs met twee graden te beperken zonder krachtige actie en mensen moeten zich daarvan bewust zijn en zich ervan bewust zijn dat het een politieke mislukking is. Het is geen daad van God of zoiets. Het is gewoon omdat politici op veel plaatsen niet snel genoeg handelen.”
Het 1,5-doel is niet slechts een getal, zegt klimaatwetenschapper Natalie Mahowald van Cornell University, co-auteur van een wetenschappelijk rapport van de VN waarin de schade wordt beschreven als een temperatuur boven de 1,5 graden stijgt.
“Er zijn veel gevolgen als je niet aan de 1,5 kunt voldoen. En natuurlijk bevinden de mensen die er het meest onder zullen lijden zich op de kleine eilandstaten”, zei Mahowald. “Sommigen van hen zullen onder water gaan.”
Veranderingen in het hoogste opwarmingsscenario leiden tot discussie
Roger Pielke Jr. van het American Enterprise Institute zei dat veranderingen in het hoogste scenario van belang zijn omdat het werd gepresenteerd als een waarschijnlijke toekomst die zou kunnen uitkomen als er niets zou veranderen. Duizenden wetenschappelijke onderzoeken zijn gebaseerd op dat scenario met de hoogste opwarming, genaamd RCP8.5, ook al had onderzoek al aangetoond dat dit onwaarschijnlijk was.
“Het werd altijd gepresenteerd alsof we zonder expliciet klimaatbeleid op weg waren”, ook al was het gebaseerd op verouderde en onjuiste energietheorieën die veel steenkool vergen, zei Pielke in een e-mail.
Keywan Riahi, hoofdauteur van de studie uit 2011 waarin dat scenario werd geïntroduceerd, zei dat toen het werd ontworpen de hoogwaardige behuizing niet was waar wetenschappers dachten dat de wereld naartoe zou gaan.
“Dit was nooit een waarschijnlijk geval. Het was feitelijk, gezien de onderliggende studies in de literatuur van die tijd, een plausibele bovengrens van hoe mogelijke emissies eruit zouden kunnen zien. Dit is heel anders dan wanneer je de vraag zou stellen: wat is nu het meest waarschijnlijke scenario”, zegt Riahi, directeur van het Energy, Climate and Environment Program van het International Institute for Applied Systems Analysis in Oostenrijk.
Het is een succesverhaal, zegt Riahi, omdat “in de afgelopen tien of vijftien jaar de kosten van hernieuwbare energiebronnen, met name zonne- en windenergie, met bijna 90% zijn gedaald.”
President Donald Trump sprong in de strijd met een bericht op sociale media waarin hij zei: “GOEDE RIDDANCE! Na 15 jaar waarin de Dumocraten beloofden dat ‘Klimaatverandering’ de planeet gaat vernietigen, heeft het TOP Klimaatcomité van de Verenigde Naties zojuist toegegeven dat zijn eigen projecties (RCP8.5) FOUT waren! FOUT! FOUT!”
“De risico’s van klimaatverandering zijn niet verdwenen”, reageerde studieauteur en wetenschapper Van Vuuren. “Het goede nieuws is dat we niet het meest dramatische emissietraject hebben gevolgd. We zijn echter nog steeds op weg naar een toekomst met aanzienlijke gevolgen voor het klimaat; een toekomst die we moeten vermijden.”
Er doemt een groot sterretje op
Hoewel de opwaartse curve van de emissies afvlakt, is er een factor die ervoor kan zorgen dat de oudere schattingen van de hoge temperatuur nog steeds uitkomen, aldus Mahowald, Rockstrom en Hare. Dat komt omdat de nieuwste reeks scenario’s alleen kijkt naar de uitstoot door de verbranding van fossiele brandstoffen, wat de bedieningsknop is waar mensen aan kunnen draaien.
De natuur heeft nog een andere knop, klimaatfeedback genoemd, waar mensen geen controle over hebben. Wetenschappers hebben moeite gehad met het projecteren van klimaatfeedback, en dat kan nog eens een halve graad Celsius (bijna een graad Fahrenheit) opwarming toevoegen bovenop wat door de uitstoot wordt veroorzaakt.
Deze feedback omvat onder meer de uitstoot van enorme hoeveelheden hittevasthoudende koolstof die nu wordt opgeslagen in de oceanen van de wereld, in beboste gebieden en in de Amazone, samen met veranderingen in de oceaanstromingen en de reflectiviteit van de wolken, zei Rockstrom.