CAIRO – Dinsdag brak een beperkte brand uit in een administratief gebouw in Aramco, een van de grootste oliefaciliteiten ter wereld, dat het doelwit was van een aanval in de oostelijke provincie van het land, aldus het Saoedische ministerie van Energie. Volgens het ministerie zijn er geen gewonden gevallen.
De aanval kwam toen de door Iran gesteunde Houthis en de Saoedische coalitie die tegen hen vocht dinsdagavond aanvallen uitwisselden. De gevechten markeerden een nieuwe escalatie in de zich uitbreidende crisis in het Midden-Oosten en kwamen kort nadat de Saoedische coalitie een reeks waarschuwingen had gemeld voor inkomende raketten die op weg waren naar de oostelijke provincie, een belangrijke olieproducerende regio en de hoofdstad Riyad.
Aanbevolen video’s
De civiele bescherming van Saoedi-Arabië zei dat puin van twee onderschepte Houthi-raketten op woonwijken in Riyad viel, waarbij vier mensen gewond raakten en vijftien huizen beschadigd raakten.
De coalitie van strijdkrachten in Jemen onder leiding van Saoedi-Arabië voerde dinsdag nieuwe luchtaanvallen uit op de door de Houthi-rebellen bezette Jemenitische hoofdstad, zeiden de door de Houthi geleide omroeporganisatie Al Masirah en bewoners.
De stakingen kwamen kort nadat een woordvoerder van de coalitie de bewoners had opgeroepen het gebied voor hun veiligheid te evacueren. Getuigen meldden dat ze sterke explosies hoorden in Sanaa, uren nadat de coalitie de brandstoffaciliteit van Subaha ten westen van de stad had aangevallen.
In een zeldzame verklaring eerder had de coalitie er bij burgers in de door de Houthi’s gecontroleerde hoofdstad op aangedrongen om het terrein van de Jemenitische Oliemaatschappij, op een heuvel met uitzicht op de hoofdstad, en nabijgelegen opslaggebieden te verlaten in afwachting van een mogelijke aanval.
Coalitiewoordvoerder generaal-majoor Turki al-Maliki beschuldigde de Houthi’s ervan de faciliteit en de ondergrondse brandstofdepots te gebruiken voor hun arsenaal aan raketten en drones.
Houthi-functionarissen leken de aanval te hebben geanticipeerd. Het oliebedrijf zei dat zijn opslagfaciliteiten leeg waren en dat een Saoedische staking geen gevolgen zou hebben voor de oliereserves of de voorraden voor de inwoners. Toch zeiden getuigen in de stad dat er bij sommige benzinestations rijen auto’s ontstonden uit angst voor een tekort.
Kort na de waarschuwing zei de militaire woordvoerder van Houthi, Brig. Generaal Yahya Saree zei op Telegram dat elke Saoedische aanval op Sanaa met een “stevige en pijnlijke” reactie zou worden beantwoord in de Saoedische hoofdstad Riyad.
Uren later waarschuwde Saoedi-Arabië voor inkomende raketten die op weg waren naar Riyadh en de oostelijke provincie, maar zei al snel dat het gevaar geweken was. De coalitie zei dat ze een reeks door Houthi gelanceerde ballistische raketten, drones en kruisraketten had onderschept in meerdere gebieden in het land, waaronder Riyad en de zuidelijke provincie Wadi al-Dawasir. Inwoners van Riyad meldden dat ze luide explosies hoorden.
Luchtvaartmaatschappijen hebben dinsdag op advies van verzekeraars en overheidsfunctionarissen een aantal van hun vliegtuigen uit Riyad verplaatst vanwege de dreiging van nieuwe aanvallen. Ze moesten de vliegtuigen overbrengen naar andere luchthavens in het land, zodat ze passagiers naar hun bestemming kunnen laten vliegen, zegt Matthew Borie, Chief Intelligence Officer van Osprey Flight Solutions, wiens bedrijf luchtvaartmaatschappijen, verzekeraars en landen adviseert over vluchtbedreigingen.
“Het is niet abnormaal dat dit gebeurt, vooral niet in deze tijd, met het soort conflictsituaties dat zich in de regio heeft voorgedaan,” zei Borie.
Volgens luchtvaartanalysebureau Cirium zijn ruim 3.120 vluchten die sinds 8 oktober vanaf luchthavens in Saoedi-Arabië zullen vertrekken, geannuleerd of als niet operationeel aangemerkt, wat neerkomt op ongeveer 41% van de geplande vertrekken. Dat omvat meer dan 300 vluchten die woensdag zouden vertrekken.
Verschillende luchtvaartmaatschappijen hebben hun vluchten naar het koninkrijk opgeschort vanwege de Houthi-aanvallen op luchthavens.
Het was onduidelijk of de aanval van dinsdag in Jemen een signaal was van militaire escalatie of een zorgvuldig afgemeten reactie op recente dodelijke aanvallen op de luchthaven van Riyad.
De waarschuwing en de aanval laten zien dat “de Saoedi’s de lat hoger willen leggen en diep in het hart van het door de Houthi’s gecontroleerde gebied willen aanvallen, terwijl ze proberen het verhaal onder controle te krijgen door zichzelf te presenteren als voorzichtiger en humanitairer actoren dan de Houthi’s”, zegt Adam Baron, een medewerker van het in Washington gevestigde New America Institute.
“Het kan een waarschuwing zijn, maar het kan ook een teken zijn van wat komen gaat”, zei hij.
Er werd hevig gevochten om de controle over de belangrijkste waterweg
Saoedi-Arabië probeert nog steeds vast te stellen hoe zijn luchtverdediging er niet in is geslaagd een spervuur van raketten en drones te onderscheppen die door de Houthi’s zijn afgevuurd, waaronder een aanval op de internationale luchthaven van Riyadh op zaterdag waarbij minstens 13 mensen om het leven kwamen en meer dan 300 gewond raakten.
Het laatste conflict tussen de Saoedi’s en de Houthi’s begon vorige maand nadat de rebellen belangrijke gebieden langs de Straat van Bab el-Mandeb innamen, een cruciale waterweg voor het transport van Golfolie en andere goederen aan de zuidkant van de Rode Zee bij Jemen.
De door Saoedi-Arabië geleide coalitie, die de strijdkrachten steunt die zich aansluiten bij de internationaal erkende regering van Jemen, heeft geprobeerd ze te heroveren.
Het Saoedische kabinet waarschuwde de Houthi’s dinsdag dat ze “met consequenties” zouden worden geconfronteerd voor hun herhaalde aanvallen op het koninkrijk.
“Het Koninkrijk zal geen enkele bedreiging toestaan voor zijn veiligheid of voor de vrijheid van maritieme navigatie in de Rode Zee en de Straat van Bab al-Mandab”, zei het kabinet in een verklaring van de Saoedische staatstelevisie Al-Ekhbariya. De Bab el-Mandeb is een ander gebied dat van cruciaal belang is voor de oliestroom uit de Perzische Golf.
De strijd om een grote Jemenitische stad
Dinsdag zei het ministerie van Binnenlandse Zaken van Jemen in een verklaring op X dat Houthi-aanvallen van de afgelopen dag op Taiz, een grote stad in het zuidwesten van het land, zes mensen hadden gedood en achttien gewond hadden geraakt tijdens aanhoudende gevechten in de regio.
Een commandant van de door Saoedi-Arabië gesteunde strijdkrachten zei dat rebellen door hevig verzet hadden gevochten om de randen van Taiz te bereiken, en dat sommigen de stad waren binnengevallen. Het gevecht was nu van cruciaal belang voor Taiz, dat al lang een gewilde prijs is, zei hij.
De commandant, die op voorwaarde van anonimiteit sprak om de details van het slagveld te beschrijven, zei dat de rebellenstrijdkrachten verrassend groot waren en werden ondersteund door ballistische raketten voor de middellange en korte afstand.
Die gevechten leiden tot de grootschalige ontheemding van mensen en groeiende tekorten aan voedsel en andere voorraden, zei VN-woordvoerder Stephane Dujarric dinsdag, terwijl kookgas grotendeels niet beschikbaar is en de voedselprijzen naar verluidt met ongeveer 50% zijn gestegen.
Saoedi-Arabië dringt er bij het Amerikaanse leger op aan om meer directe steun te verlenen in de strijd tegen de Houthi’s.
De VS hebben gezorgd voor het delen van inlichtingen, het identificeren van doelwitten en het plannen van een door Saoedi-Arabië geleid offensief, maar hebben de aanvallen tegen de Houthi’s uitgesteld.
Een Amerikaanse interventie zou de Houthi’s ertoe kunnen aanzetten de scheepvaart via de Bab el-Mandeb stop te zetten.