In haar laatste memoires keek Gloria Steinem hoopvol terug en was van plan honderd jaar te worden

Jan De Vries

NEW YORK – Gloria Steinem stierf slechts enkele weken voor de release van haar nieuwste memoires, “An Unexpected Life.” Ze was 92, maar gaf in het boek geen enkele indicatie dat dit haar laatste zou zijn.

“Terwijl ik dit schrijf, ben ik zowel ouder dan ik ooit had gedacht dat ik zou worden als gelukkiger dan ik ooit had gedacht dat ik zou kunnen zijn”, schreef ze in de inleiding. “Ik ben beloond met vrienden die mijn gekozen familie zijn. Ik heb vrienden in andere landen vertrouwd, en we streven ernaar veilig en vrij te zijn en de hoop te delen op een vreedzame democratie in de wereld.”

Aanbevolen video’s


Steinem voegde eraan toe dat ze van plan was honderd jaar te worden.

‘An Unexpected Life’ volgt eerdere Steinem-memoires als ‘Revolution from Within’ en ‘Outrageous Acts and Everyday Rebellions’. In het nieuwste boek kijkt ze terug op haar jeugd in Ohio in de jaren veertig en vijftig, toen van vrouwen werd verwacht dat ze trouwden en kinderen grootbrachten. Het zet zich voort door haar politieke ontwaken, haar opkomst in de tweede golf feministische beweging en haar status als inspiratiebron voor jonge mensen, die haar op hun beurt inspireerden.

Hier zijn enkele hoogtepunten uit de komende memoires, gepland voor publicatie op 22 september:

Een verblijf van twee jaar in India na zijn studie veranderde Steinems leven

‘Het feit dat ik in dat land was, vernietigde de westerse romantische illusies met weinig ceremonieel, maar verving ze door nieuwe indrukken die veel reëler waren en minder gemakkelijk vergeten. Zoals ik leerde toen ik daar eenmaal was, schijnen veel Amerikanen van een schetsmatige kennis van het oude India te zijn overgegaan naar een misverstand over de diversiteit ervan. De leringen van Gandhi lieten mij kennismaken met niet-hiërarchisch denken, waarvan ik leerde dat het ook in een groot deel van de rest van de wereld de meest gebruikelijke manier van denken was.’

Ze beschouwde een gesprek als een zegen

“Mijn favoriete model van menselijke communicatie is het zitten met anderen rond een keukentafel of in een woonkamer, overal waar we gelijkwaardig kunnen samenkomen en persoonlijk kunnen communiceren met alle vijf de zintuigen: een bewustmakingsgroep, een rapgroep, een boekenclub, een quiltbij of een praatkring. Het maakt niet uit, zolang het maar een plek is waar je de waarheid kunt vertellen, iets ‘onuitsprekelijks’ kunt zeggen en andere mensen kunt horen zeggen: ‘Voel jij je zo? Ik dacht alleen dat ik me zo voelde!'”

Een icoon dat grenzen stelt

“Terry Southern, een populaire auteur en co-auteur van ‘Candy’, een pornografische roman, was erg zichtbaar in de sociale scene van New York. Ik kende hem niet goed, maar om de een of andere reden zaten we allebei op een gemeenschappelijke vriend te wachten in het kantoor van die vriend, pratend en naast elkaar op de bank zitten. Hij strekte zijn hand uit, pakte mijn polsen vast zodat ik niet kon bewegen en probeerde me te kussen. Zonder er een moment over na te denken, beet ik hem op de wang. Als je daar niet in bent getraind geef je over, je bent als een kat; je reageert gewoon.

Ze mijmerde over de relaties tussen mannen en vrouwen

“Andere bewustzijnssprongen waren eigenlijk best grappig, zoals de ontdekking dat ondanks de term manhatende lesbienne – waarvan ik hoop en geloof dat deze al lang vergeten is – het de vrouwen kunnen zijn die met mannen samenleven, die hen eerder zullen haten.”

Niet alle doelgroepen zijn hetzelfde

“Het slechtste publiek voor mij zijn altijd mannen uit het establishment geweest, en de ergste omstandigheid is er een geweest waarin ik ze moet overtuigen namens een zeer belangrijke maar impopulaire kwestie. Op die momenten voel ik me niet alleen verantwoordelijk voor mezelf, maar ook voor de mensen die er niet bij kunnen zijn, maar wel vertegenwoordigd zouden moeten zijn.”

Enkele bedenkingen. (En nee, ze miste het krijgen van kinderen niet)

“Natuurlijk heb ik daar spijt van. Ten eerste heb ik veel te veel tijd besteed aan wat van mij werd verwacht, en niet genoeg aan datgene waar ik van hield. Gezien mijn generatie ben ik ook opgegroeid in de veronderstelling dat ik met mijn identiteit zou moeten trouwen en die niet zou worden. Dit enge idee zorgde ervoor dat ik het huwelijk uitstelde en een tijdelijk leven leidde. Pas toen ik veertig was, begon ik in te zien dat een ander soort leven mogelijk was, een leven waarin ik niet verplicht was de dromen van mijn man te vervullen en financieel van hem afhankelijk te zijn. Ik leerde dat de werk waar ik van hield, zou ook de toekomst kunnen creëren die ik wilde.”

Een optimist tot het einde

“Mensen vragen mij vaak hoe ik hoopvol blijf. Ik leg altijd uit dat hoop een vorm van planning is. Ik denk aan twintig, dertig, zelfs vijftig jaar geleden en aan de bewustzijnssprongen die ik heb ervaren dankzij de vrouwenbeweging. Een deel van waar we decennia geleden van droomden, is nu echt hier.”