NEW YORK – Travis Knight, de CEO van de stop-motion animatiestudio Laika, was niet voorbereid op de reacties op de teaser voor zijn nieuwe film ‘Wildwood’.
Vrijwel onmiddellijk ging het viraal. De vroege trailer werd al snel meer dan 90 miljoen keer bekeken op YouTube, gestimuleerd door mensen die onder de indruk waren van de schijnbare omvang en emotionele diepgang van Laika’s meest ambitieuze film tot nu toe. Voorbeeldcommentaar: “AI is de toekomst. Laika: Houd mijn zorgvuldig handgemaakte stop-motionbier vast.”
Aanbevolen video’s
“Mensen met wie ik werkte – mensen uit de geharde industrie met verschrompelde zwarte harten – stuurden me sms-berichten: ‘Jezus Christus, je trailer maakte me gewoon aan het huilen’”, zegt Knight grinnikend.
Waarom resoneerde Knights vreemde, indie stop-motion animatiefilm zo sterk?
“Het maken van de kunst laat vingerafdrukken achter op de kunst”, vermoedt Knight. “En ik denk dat mensen dat voelen.”
Er is geen tekort aan mensen die beweren dat AI de toekomst is. Er wordt aanzienlijk minder geproseliteerd over het verzekerde lot van stop-motionanimatie. Maar Laika, de studio uit Portland, Oregon, probeert al twintig jaar een oude filmkunstvorm levend te houden en tegelijkertijd modernere, door de computer gegenereerde ontwikkelingen te combineren. (“We zijn geen Amish”, belooft Knight.)
De eerste release van de studio in 2009, ‘Coraline’ van Henry Selick, is nog steeds de meest geliefde. Maar Laika’s toewijding aan handgemaakte films en duistere gotische verhalen heeft door de jaren heen een trouwe aanhang gekregen, ook al was de laatste release de flop ‘Missing Link’ uit 2019.
Toch zou ‘Wildwood’ altijd hetgene kunnen zijn waar Laika naar toe aan het bouwen was. De film, die op 23 oktober in de bioscoop te zien is, is gebaseerd op de fantasieroman van Colin Meloy uit 2011, geïllustreerd door Carson Ellis. Het speelt zich af in Portland en gaat over een tienermeisje genaamd Prue McKeel (ingesproken door Peyton Elizabeth Lee) wiens kleine broertje wordt ontvoerd door een zwerm kraaien en naar een betoverd bos wordt gebracht. De stemmencast bestaat uit Carey Mulligan, Mahershala Ali, Jake Johnson en Jacob Tremblay.
De film, zwaar van verdriet en stralend van avontuur, bevindt zich niet alleen in de tonale sweet spot van Laika. Het speelt zich af in de achtertuin.
“Het is alles waar ik van hou in één film”, zei Knight in een recent exclusief interview. “Ik denk dat dit het beste is wat we ooit bij Laika hebben gedaan.”
Stop-motionanimatie als ‘een stille daad van rebellie’
Het was ook de grootste uitdaging. Knight, de zoon van Nike mede-oprichter Phil Knight (die voorzitter is van Laika en heeft geholpen bij de financiering ervan), verwierf de rechten op ‘Wildwood’ voordat het werd uitgebracht. Er is zo’n 16 jaar aan de aanpassing gewerkt.
“Ik had het gevoel dat we de tools, de trucs en de technologieën moesten ontwikkelen om daadwerkelijk recht te doen aan dit verhaal. We bouwden voort op al onze lessen uit onze eerdere films en stonden op die schouders. Ik had zoiets van: oké, ik denk dat we er klaar voor zijn”, zegt Knight voordat hij lacht. “En dat waren wij niet.”
Met 132 minuten is ‘Wildwood’ ongewoon lang voor een animatiefilm, laat staan een stop-motion animatiefilm. De duizelingwekkende productie omvatte 136 sets en 231 praktische poppen. Eén personage, een steenarend die bekend staat als The General, kostte zo’n 3000 uur om te maken.
“Dit zijn geweldige daden van zorg en toewijding”, zegt Knight. “In dit moderne tijdperk waarin alles zo snel gaat, waar hele werelden kunnen worden gegenereerd met een muisklik, is het idee om de tijd te nemen en met grote toewijding en zorg het leven uit iets te lokken heel bijzonder. Ik noem het graag een stille daad van rebellie.”
Laika is niet het enige grote stop-motionbedrijf dat nog bestaat. Het in Bristol, Verenigd Koninkrijk gevestigde Aardman Animations blijft een vrij vloeiende bron van pastorale eigenzinnigheid. (Het brengt ‘Shaun the Sheep: The Beast of Mossy Bottom’ uit op 18 september.) Maar het is een precaire onderneming. En je kunt je gemakkelijk afvragen of Laika zulke langdurige producties had kunnen voortzetten zonder de rijkdom van de familie Knight.
Focus Features heeft het pact met Laika beëindigd na de release van het voor een Oscar genomineerde album ‘Kubo and the Two Strings’ uit 2016. Fathom Entertainment, de distributeur van theaterketens, komt tussenbeide om ‘Wildwood’ uit te brengen. Laika en Fathom hebben uniek succes geboekt bij de heruitgave van ‘Coraline’. Een heruitgave in 2024 genereerde wereldwijd een verbazingwekkende $ 52,4 miljoen, een nieuw bewijs van het verlangen van het publiek naar iets tastbaars en soulvols.
Het omarmen van de ‘spinnewebhoeken van jezelf’
Laika werd geboren in 2003 toen Philip Knight Vinton Studios overnam, het bedrijf opgericht door animator Will Vinton. Travis Knight was daar toen animator. De naam Laika komt van de hond die in 1957 de ruimte in werd gelanceerd.
Vanaf het begin had Knight een animatiestudio voor ogen waar duisternis en licht niet als tegenpolen werden behandeld. Laika heeft sindsdien een gevoeligheid gecreëerd die surrealistischer en eigenzinniger is dan de productie van animatiefabrieken als Pixar of Illumination. Met name ‘Wildwood’ heeft de classificatie PG-13.
“Als je een groot deel van je leven aan iets wijdt, wil je niet dat het een snoepkleurig lekkernij wordt, een beetje popcultuurplezier”, zegt Knight. “Je wilt dat het betekenisvol is.”
In grote mate gaat ‘Wildwood’ over verdriet en de hoge kosten die het dragen ervan met zich meebrengt. Voor Knight, wiens oudere broer Matthew een paar jaar stierf voordat hij het boek van Meloy tegenkwam, is het verhaal doorspekt met persoonlijke ervaringen.
“Je wilt dat de verhalen die je vertelt ergens over gaan. Dat houdt vaak in dat je in de donkere, spinnenwebhoeken van jezelf moet klimmen en die dingen eruit moet halen”, zegt Knight. “Ik heb mijn broer verloren. Hij was te jong. Een paar jaar geleden verloor mijn vrouw haar broer en haar neef. Deze dingen zijn seismisch in gezinnen. De film dwaalt dus, soms in het algemeen en soms niet, door de gangen van verdriet.”
Dat er zo hard aan een film als ‘Wildwood’ wordt gewerkt, geeft hem volgens Knight zijn magie. Dat betekent niet dat hij de inherente absurditeit niet ziet van een moeizaam proces dat, zegt hij, zich voortbeweegt met de snelheid van ‘continentale drift’.
“Je bouwt duizenden kleine dingen. Je plaatst ze onder licht. Je verplaatst ze over microscopische afstanden. Je maakt een foto”, zegt Knight. “En dan herhaal je dat proces keer op keer totdat je de film afmaakt of de samenleving instort.”
Maar nu ‘Wildwood’ de release nadert, is Knight ervan overtuigd dat het allemaal de moeite waard is: dat iets tijdens het maken van de film op de bioscoopbezoekers overkomt.
“Er is een verlangen naar iets dat handgemaakt is, naar iets dat iemand tot stand heeft gebracht”, zegt hij. “Het is altijd zeldzaam geweest, het is altijd bijzonder geweest. Maar nu is dat nog meer het geval.”