PARIJS – De politie in Frankrijk heeft vier mensen aangehouden die verdacht worden van een complot tegen de verbannen Russische rechtenactivist Vladimir Osechkin, die misstanden in Russische gevangenissen aan de kaak stelt, aldus het Franse nationale bureau voor de bestrijding van terrorisme.
Aanbevolen video’s
Het Directoraat-Generaal voor Binnenlandse Veiligheid, de Franse inlichtingendienst voor contraspionage en terrorismebestrijding, heeft het onderzoek geleid, zei het antiterreurpark donderdagavond.
Het zei dat vier mannen tussen de 26 en 38 jaar oud maandag werden gearresteerd, maar gaf geen details over hun nationaliteit, eventuele motieven voor het naar verluidt aanvallen op Osechkin of dat de mannen verdacht worden van banden met buitenlandse spionagediensten. Osechkin zei dat hij gelooft dat sommige van de gearresteerde mannen afkomstig zijn uit Dagestan, een overwegend islamitische republiek in Zuid-Rusland.
Na ondervraging zei het Franse anti-terreurparket dat de vier mannen in hechtenis worden gehouden op basis van een voorlopige terreurgerelateerde aanklacht, waardoor onderzoekers hen kunnen blijven vasthouden terwijl het onderzoek voortduurt.
Een campagne van vermeende Russische sabotage en aanvallen
De Franse inlichtingendienst behoort tot meerdere Europese agentschappen die onderzoek hebben gedaan naar wat volgens westerse functionarissen een brede campagne van vermeende Russische sabotage en hybride oorlogsvoering is, gericht tegen Europese bondgenoten van Oekraïne. Die campagne omvatte meerdere brandstichtingen in heel Europa, evenals cyberaanvallen en spionage.
Het Kremlin heeft eerder ontkend dat Rusland een sabotagecampagne tegen het Westen voert.
Osechkin vermoedt al lang dat hij vanwege zijn werk het doelwit zou kunnen zijn van een mogelijke moord, zelfs in ballingschap in Biarritz, de badplaats aan de Atlantische kust in het zuidwesten van Frankrijk, waar hij woont. Hij zei dat er sinds 2022 verschillende bedreigingen op zijn leven zijn geweest, voor het laatst in februari van dit jaar.
Hij zei dat de verdachten “rond het gebied cirkelden” en filmde tot in detail de plek waar hij regelmatig livestreamde op zijn socialemediakanalen en zocht naar ontsnappingsroutes om onopgemerkt te blijven.
Osechkin zei dat hij gelooft dat hij alleen nog leeft omdat de Franse politie hem eerder bescherming heeft geboden. Hij zei dat hij nog steeds gevaar loopt, hoewel de Franse politie arrestaties heeft uitgevoerd naar aanleiding van eerdere doodsbedreigingen. Hij voegde eraan toe dat hij en zijn gezin vaak naar veilige huizen worden overgebracht als er nieuwe bedreigingen opdoemen.
“Degenen die zijn gearresteerd zijn slechts een deel van het totaalbeeld, ze maken deel uit van een groot team”, zei hij.
Activismewerk omvat video’s en verslagen van Russische gevangenissen
Tijdens het verhoor zei Osechkin dat de Franse autoriteiten hem vroegen naar zijn activiteiten en “op welke manier dit woede en agressie zou kunnen veroorzaken bij het Kremlin, Poetin en zijn inlichtingendiensten en waarom ze mij proberen te vermoorden.”
Osechkin zocht politiek asiel in Frankrijk nadat hij Rusland was ontvlucht onder druk van de autoriteiten vanwege zijn gevangenisactivisme. Zijn groep publiceert routinematig video’s en verslagen van vermeende martelingen en corruptie in Russische gevangenissen, en hij was een van de eersten die onthulde dat het Russische leger gevangenen rekruteerde om in Oekraïne te vechten.
Zijn groep, Gulagu.net, hielp ook mee om de Russische voortvluchtige parachutist Pavel Filatiev in 2022 naar Frankrijk te brengen. Filatiev diende in de oorlog in Oekraïne voordat hij gewond raakte, en publiceerde later online verslagen van wat hij zag, waarbij hij de Russische militaire leiding ervan beschuldigde hun eigen troepen te hebben verraden uit incompetentie en corruptie.
Andere Russische overlopers zijn gedood. In 2024 vond de Spaanse politie het met kogels doorzeefde lichaam van de Russische helikopterpiloot Maxim Kuzminov in Zuid-Spanje. Hij ontsnapte in 2023 over de frontlinies naar Oekraïne met een helikopter. Het hoofd van de Russische buitenlandse inlichtingendienst, Sergei Naryshkin, vertelde Russische journalisten vervolgens dat Koezminov een ‘verrader en crimineel’ was en een ‘moreel lijk’.
Osechkin suggereerde dat andere critici van het “regime” van president Vladimir Poetin, waaronder Russische oppositiefiguren en journalisten, ook gevaar lopen en zei dat het doel niet alleen was om hem maar ook hen het zwijgen op te leggen.
“Dit gaat niet alleen over de moord op mij als individu,” zei Osechkin, maar ook over een poging “om andere mensenrechtenactivisten bang te maken en hun activiteiten te verminderen of helemaal stop te zetten.”
Burrows berichtte vanuit Londen. Angela Charlton in Parijs heeft bijgedragen aan dit rapport.