Het Hera-ruimtevaartuig van de European Space Agency schoot weg op een twee jaar durende reis naar de kleine, onschadelijke asteroïde die twee jaar geleden door NASA werd geramd tijdens een generale repetitie voor de dag dat een dodelijke ruimtesteen de aarde bedreigt. Het is het tweede deel van een planetaire verdedigingstest die op een dag zou kunnen helpen de planeet te redden.
Aanbevolen video’s
De Falcon-raket van SpaceX verdween snel met Hera in de late ochtendwolken. Een uur later barstte er applaus los in het controlecentrum in Duitsland toen het ruimtevaartuig zich losmaakte van de bovenste trap van de raket en vervolgens naar huis riep. “Het is een geweldige dag”, zei directeur-generaal Josef Aschbacher van de ruimtevaartorganisatie naderhand.
De crash van NASA’s Dart-ruimtevaartuig in 2022 verkortte de baan van Dimorphos rond zijn grotere metgezel, wat aantoont dat als er een gevaarlijke rots onze kant op komt, de kans bestaat dat deze met voldoende voorafgaande kennisgeving uit zijn koers wordt geslagen.
Wetenschappers willen graag de nasleep van de impact van dichtbij onderzoeken om precies te weten hoe effectief Dart was en welke veranderingen nodig kunnen zijn om de aarde in de toekomst te beschermen.
‘Hoe meer details we kunnen verzamelen, hoe beter, omdat dit belangrijk kan zijn voor het plannen van een toekomstige afbuigingsmissie, mocht die nodig zijn’, zei astronoom Derek Richardson van de Universiteit van Maryland vóór de lancering.
Onderzoekers willen weten of Dart – een afkorting van Double Asteroid Redirection Test – een krater heeft verlaten of de 150 meter hoge asteroïde misschien dramatischer heeft vormgegeven. Het leek op een vliegende schotel vóór de klap van Dart en lijkt nu misschien op een bruine boon, zei Richardson, die deelnam aan de Dart-missie en helpt met Hera.
De klap van Dart zorgde ervoor dat er puin en zelfs rotsblokken van Dimorphos af vlogen, wat een extra kick gaf aan het momentum van de impact. Het puinspoor strekte zich maandenlang duizenden kilometers (meer dan 10.000 kilometer) de ruimte in.
Sommige rotsblokken en ander puin kunnen nog steeds rond de asteroïde hangen en een potentiële bedreiging vormen voor Hera, zei vluchtdirecteur Ignacio Tanco.
“We kennen de omgeving waarin we gaan opereren nog niet zo goed”, zegt Tanco. ‘Maar dat is het hele punt van de missie: daarheen gaan en erachter komen.’
Europese functionarissen omschrijven de missie van $400 miljoen (363 miljoen euro) als een ‘onderzoek naar de crashscène’.
Hera “gaat terug naar de plaats van het misdrijf en haalt alle wetenschappelijke en technische informatie op”, zei projectmanager Ian Carnelli.
Met een tiental wetenschappelijke instrumenten aan boord zal de kleine Hera, zo groot als een auto, in 2025 langs Mars moeten vliegen om de zwaartekracht te vergroten, voordat hij eind 2026 in Dimorphos aankomt. Het is een maantje van Didymos, Grieks voor tweeling, een snel ronddraaiende asteroïde dat is vijf keer groter. Op dat moment zullen de asteroïden zich op een afstand van 195 miljoen kilometer van de aarde bevinden.
Hera zal proberen in een baan rond het rotsachtige paar te komen, waarbij de vliegafstanden geleidelijk afnemen van 30 kilometer tot een halve mijl (1 kilometer). Het ruimtevaartuig zal het maantje gedurende minstens zes maanden onderzoeken om de massa, vorm en samenstelling ervan vast te stellen, evenals zijn baan rond Didymos.
Vóór de inslag cirkelde Dimorphos op een afstand van 1189 meter rond zijn grotere metgezel. Wetenschappers geloven dat de baan nu strakker en ovaalvormig is, en dat het maantje zelfs aan het tuimelen is.
Twee Cubesats ter grootte van een schoenendoos zullen van Hera af springen voor nog nauwkeurigere drone-achtige inspecties, waarbij een van hen radar gebruikt om onder het met keien bezaaide oppervlak van het maantje te kijken. Wetenschappers vermoeden dat Dimorphos is gevormd uit materiaal dat uit Didymos is gestort. De radarwaarnemingen moeten helpen bevestigen of Didymos inderdaad de ouder van de kleine maan is.
De Cubesats zullen proberen op het maantje te landen zodra hun onderzoek is voltooid. Als het maantje tuimelt, zal dat de onderneming bemoeilijken. Hera kan zijn missie ook beëindigen met een precaire touchdown, maar dan op de grotere Didymos.
Geen van beide asteroïden vormt een bedreiging voor de aarde – voor of nadat Dart verscheen. Dat is de reden waarom NASA het paar heeft uitgekozen voor de eerste demonstratie van het afbuigen van asteroïden door de mensheid.
Overblijfselen van de vorming van het zonnestelsel 4,6 miljard jaar geleden draaien asteroïden voornamelijk rond de zon tussen Mars en Jupiter in wat bekend staat als de belangrijkste asteroïdengordel, waar miljoenen van hen zich bevinden. Ze worden bijna-aardse objecten wanneer ze uit de gordel en in onze nek van het bos worden geslagen.
Het aantal bijna-aardse objecten van NASA bedraagt momenteel meer dan 36.000, bijna alle asteroïden maar ook enkele kometen. Ruim 2.400 daarvan worden als potentieel gevaarlijk voor de aarde beschouwd.