WENEN – Engels is lange tijd de dominante taal van de popmuziek geweest, maar voert niet langer de boventoon op het Eurovisie Songfestival.
Er worden dit jaar 25 talen, van Albanees tot Oekraïens, op het podium gezongen tijdens de met pailletten doordrenkte internationale muziekwedstrijd, die zaterdag zijn finale bereikt in Wenen. Songfestivalartiesten willen steeds vaker hun moedertaal met de wereld delen.
Aanbevolen video’s
“Het is makkelijker om over je gevoelens te praten in je moedertaal”, zegt zanger Pete Parkkonen, de helft van het Finse duo dat favoriet is bij de oddsmakers om te winnen met het verzengende stem-vioolduet ‘Liekinheitin’ of ‘Flamethrower’.
‘En de voertaal is uiteraard liefde’, zei hij.
Het Eurovisie Songfestival verplichtte ooit dat acts in een officiële taal van hun land zouden optreden, maar sinds 1999 kunnen ze elke taal kiezen. Voor velen was Engels in de jaren die volgden een voor de hand liggende keuze voor artiesten die op zoek waren naar een internationaal publiek.
Cultureel antropoloog Andrew J. Green van King’s College London ontdekte dat 20 van de 26 Eurovisiewinnaars tussen 1999 en 2024 in het Engels waren, maar dat het aantal niet-Engelse liedjes de afgelopen tien jaar is gegroeid.
In 2016 waren er slechts drie nummers zonder Engels, en vier in 2017. Dit jaar zegt wedstrijdorganisator de European Broadcasting Union dat er twaalf nummers zijn zonder Engels, zestien volledig in het Engels en zeven meertalig.
De 35 acts die dit jaar aan de wedstrijd deelnemen – van wie er 25 de finale haalden – zingen in talen als Spaans, Duits, Kroatisch, Azerbeidzjaans, Lets, Litouws en Roemeens.
Songfestivalfans over de hele wereld leren en zingen woorden als ‘Jalla’ – een Cypriotische term die ‘meer’ betekent, en de naam van het nummer van de Cypriotische deelnemer Antigoni – en ‘ferto’, oftewel ‘breng het’, de titel van het aanstekelijk pakkende feestrapnummer van de Griekse deelnemer Akylas over overconsumptie.
“Het is zo belangrijk, omdat we hier allemaal zijn om onze culturen, onze talen en wie we zijn te communiceren”, zei Akylas.
‘Bella’ van zangeres Aidan uit Malta mixt Engelse en Maltese teksten, tot grote vreugde van fans van het eiland in de Middellandse Zee.
Joseph Pace, die naar Wenen reisde om Malta aan te moedigen, zei dat het “geweldig” is om fans uit andere landen te horen proberen mee te zingen in het Maltees.
“Dat we op een internationaal podium, tijdens een enorme wedstrijd als deze, naar onze taal zullen luisteren, is verbazingwekkend”, zei hij.
Dan zijn er de nummers die meerdere talen mixen.
“Michelle”, de ballade van de Israëlische Noam Bettan, heeft teksten in het Hebreeuws, Frans en Engels. Rapper Satoshi bevat shout-outs in het Roemeens, Engels, Italiaans, Frans en meer over het rauwe publiekstrekker ‘Viva, Moldova’. De Italiaanse crooner Sal da Vinci zingt zowel in het Italiaans als in het dialect van zijn geboorteland Napels op ‘Per Sempre’, zijn zijdezachte Eurovisie-inzending.
Zelfs het beruchte eentalige Groot-Brittannië doet mee en laat zien dat Britten tot drie kunnen tellen in het Duits met “Eins, Zwei, Drei” van technoliefhebber Look Mum No Computer.
“Mensen willen dat het Eurovisie Songfestival anders is dan andere songfestivals”, zegt Dean Vuletic, een academisch expert op het gebied van de geschiedenis van het songfestival. “Ze zoeken naar betekenis op het Eurovisie Songfestival omdat het een showcase is van culturele diversiteit.
“Het zijn landen die tegen elkaar strijden. En we willen betekenis zien in hun inzendingen. We willen dat ze iets zeggen over de landen en de culturen die ze vertegenwoordigen.”
Sommige artiesten zeggen dat het nog steeds nuttig is om Engels te gebruiken. De Oekraïense zangeres Leléka treedt doorgaans alleen op in haar moedertaal, maar wilde met haar lied ‘Ridnym’ en de boodschap van hoop en vernieuwing een zo breed mogelijk publiek bereiken.
“Het heeft echt een heel diepe boodschap die veel voor mij betekent, en ik wil echt dat mensen die begrijpen”, zei ze.
Hilary Fox en Philipp Jenne in Wenen hebben aan dit verhaal bijgedragen.