CANNES – Het filmfestival van Cannes is geen plek waar je de tijd kunt nemen. Festivalbezoekers haasten zich verwoed tussen de vertoningen door. De protocolafdeling handhaaft nauwkeurig getimede premières op de rode loper. Staande ovaties worden geklokt.
Maar een van de meest geprezen films van Cannes dit jaar is een geduldig geplot, gevoelig verteld drie uur durend drama over het geven van de tijd aan mensen die ze verdienen.
Aanbevolen video’s
Ryusuke Hamaguchi’s ‘All of a Sudden’ is een van de meest algemeen erkende knock-outs van het festival geweest – deels vanwege de mate waarin het zijn eigen zachte ritme cultiveert en koestert. Voor iedereen die het gevoel heeft dat het leven misschien te snel gaat, kan de ironisch getitelde ‘All of a Sudden’ een welkome herkalibratie zijn.
“Ik kamp met dezelfde problemen”, zei Hamaguchi, de Japanse filmmaker, in een interview. “Alleen al door te leven en te werken in een samenleving als die waarin we vandaag de dag leven, voelen we dit allemaal. Het gaat erom dat we niet de tijd en de beschikbaarheid hebben om onze interesse aan anderen te geven. Om die tijd te vinden, moeten we ons daar bewust van zijn.”
Hamaguchi sprak tijdens een kopje koffie op een rustige ochtend in Cannes. Zijn manier van doen is nederig en reflecterend, maar hij heeft ook een ijzeren vastberadenheid. Je zou zulke uitgestrekte, humane films moeten maken die de conventies tarten. Zijn drie uur durende opus uit 2021, ‘Drive My Car’, kreeg teder zo’n kracht dat het een internationale sensatie werd, vier Oscar-nominaties binnenhaalde en de eerste Japanse film werd die ooit werd genomineerd voor de beste film.
In ‘All of a Sudden’, dat Neon later dit jaar in de VS uitbrengt, zou Hamaguchi’s verhaal een metafoor kunnen zijn voor zijn eigen, stilletjes radicale cinema.
Virginie Efira speelt Marie-Lou Fontaine, die leiding geeft aan een Parijse ouderenzorginstelling die haar werknemers probeert te instrueren in Humanitude, een programma dat de nadruk legt op persoonlijke, medelevende zorg voor bewoners. Het geeft prioriteit aan zaken als bewoners in de ogen kijken en, ja, meer tijd met hen doorbrengen.
Maar niet iedereen is aan boord. Er zijn realiteiten waar het hardwerkende personeel mee om moet gaan en die de Humanitude-methoden eerder idealistisch dan praktisch kunnen maken. Door een willekeurige ontmoeting ontmoet Marie-Lou een theaterregisseur, Marie Morisaki (Tao Okamoto), wiens ontroerende stuk een rol bevat voor een jonge man met een ontwikkelingsstoornis (Kodai Kurosaki).
Wanneer Marie-Lou en Marie elkaar ontmoeten, is hun band meteen diep en gaat hun gesprek niet alleen tot diep in de nacht door, maar ook tot de volgende dag. Hun evoluerende relatie en de veranderende sfeer van de faciliteit bewegen ‘All of a Sudden’ op sierlijke wijze in de richting van iets hoopvols en diepzinnigs over de mogelijkheid van echte verbinding.
“Mijn eigen waarden en gedachten rond het maken van films komen terug in de film”, zegt Hamaguchi. “Ik leerde Humanitude voor het eerst kennen in een andere context en besloot om in de zorg te gaan werken. Maar toen ik er onderzoek naar begon te doen, besefte ik dat er zoveel gemeenschappelijke problemen waren die gemeen waren met de filmindustrie.”
Hoewel Hamaguchi een veel bereisde filmkijker is – in gesprekken prees hij John Cassavetes en de Nicholas Ray Western “Johnny Guitar” – is hij resistent tegen enkele van de plotmechanismen die de neiging hebben om reflexmatig veel reguliere films te dicteren.
“Ik vertrouw heel erg op mijn ongemak”, legt Hamaguchi uit. “Verhalen vertellen als actie, je dwingt bepaalde dingen te laten gebeuren om een interessante film te maken. Als ik naar andere films kijk, zeggen ze vaak dat dit zo is en blijven ze de plot vooruit duwen. Dat vind ik ongemakkelijk.”
Net zoals misbruik kan voorkomen in een bejaardentehuis, merkt Hamaguchi op dat jonge filmploegleden hard behandeld kunnen worden. Hij streeft naar een benadering van het maken van films die dichter bij het Humanitude-ethos ligt.
“Er zijn zoveel delen van de filmindustrie waar het systeem zo is opgebouwd dat acteurs niet als mensen worden behandeld”, zegt hij. “Ze worden gezien als mensen die hun emoties voorbereiden en die emotie vervolgens naar de set brengen. Wat ik wil vastleggen zijn niet de voorbereide emoties, maar de emoties die voortkomen uit het reageren met elkaar. Om dat te laten gebeuren, is het belangrijk om tijd te hebben.”
Hamaguchi bracht vijf maanden door met het filmen van ‘All of a Sudden’ in een bejaardentehuis in Parijs. Veel van de bewoners verschijnen als figuranten in de film. Op de vraag of deze nabijheid tot de bewoners iets voor Hamaguchi heeft veranderd, denkt hij even na.
“De bewoners aanvaarden rustig wat gaat komen”, zegt Hamaguchi. “Het is moeilijk te zeggen of deze ervaring mijn gedachten over dood en ziekte heeft veranderd. Toch ben ik ervan overtuigd dat ondanks wat gaat komen, hoe definitief ook, we altijd andere manieren kunnen vinden om te leven of geluk te vinden.”