NOORDZEE – Het afgelegen Nini-olieveld aan de ruige Noordzee van Europa, dat eerst als stip aan de horizon verschijnt, komt vanuit een helikopter langzaam in zicht.
Het veld wordt gebruikt om fossiele brandstoffen te winnen en krijgt nu een tweede leven als middel om de planeetverwarmende koolstofdioxide permanent onder de zeebodem op te slaan.
Aanbevolen video’s
In een proces dat de oliewinning bijna ongedaan maakt, is INEOS van plan om vloeibaar gemaakt CO2 diep in uitgeputte oliereservoirs te injecteren, 1.800 meter (5.900 voet) onder de zeebodem.
Wanneer het project volgend jaar commercieel operationeel wordt, wordt verwacht dat Greensand de eerste volledig operationele offshore CO2-opslaglocatie van de Europese Unie zal worden.
Milieuactivisten zeggen dat het opvangen en opslaan van koolstof, ook bekend als CCS, een rol kan spelen in de aanpak van de klimaatverandering, maar dat dit door industrieën niet als excuus mag worden gebruikt om emissiereducties te vermijden.
Toekomstplannen
Mads Gade, algemeen directeur van INEOS Energy Europe, zegt dat het in eerste instantie zal beginnen met het opslaan van 400.000 ton (363.000 ton) CO2 per jaar, en tegen 2030 zal dit oplopen tot maar liefst 8 miljoen ton (7,3 miljoen ton) per jaar.
“Denemarken heeft het potentieel om daadwerkelijk meer dan enkele honderden jaren van onze eigen uitstoot op te slaan”, zegt Gade. “We zijn in staat een industrie te creëren waarin we Europa kunnen ondersteunen bij het daadwerkelijk opslaan van een groot deel van de CO2 hier.”
Greensand heeft overeenkomsten gesloten met Deense biogasinstallaties om hun opgevangen koolstofemissies in de uitgeputte reservoirs van het Nini-veld te begraven.
In de haven van Esbjerg, aan de westkust van het Deense schiereiland Jutland, wordt een ‘CO2-terminal’ gebouwd die het vloeibaar gemaakte gas tijdelijk opslaat.
In Nederland is een speciaal gebouwd transportschip, genaamd “Carbon Destroyer 1”, in aanbouw.
Klimaat oplossing
Voorstanders van koolstofafvangtechnologie zeggen dat het een klimaatoplossing is omdat het het broeikasgas dat de grootste aanjager van klimaatverandering is, kan verwijderen en diep onder de grond kan begraven.
Ze merken op dat het Intergouvernementeel Panel voor Klimaatverandering, het hoogste orgaan van klimaatwetenschappers ter wereld, heeft gezegd dat de technologie een instrument is in de strijd tegen de opwarming van de aarde.
De EU heeft voorgesteld om tegen 2040 minstens 250 miljoen ton (227 miljoen ton) CO2-opslag per jaar te ontwikkelen, als onderdeel van de plannen om tegen 2050 een ‘netto nul’-uitstoot te bereiken.
Gade zegt dat het opvangen en opslaan van koolstof een van de beste manieren is om de uitstoot terug te dringen.
‘We willen Europa niet deïndustrialiseren’, zei hij. “We willen eigenlijk een paar instrumenten hebben om in plaats daarvan koolstofarm te maken.”
Deskundigen van het geologisch onderzoek van Denemarken zeggen dat het zandsteengesteente van Groenzand zeer geschikt is voor het opslaan van het vloeibare CO2. Bijna een derde van het gesteentevolume bestaat uit kleine holtes, zegt Niels Schovsbo, senior onderzoeker bij de Geologische Dienst van Denemarken en Groenland.
“We ontdekten dat er geen reacties zijn tussen het reservoir en het geïnjecteerde CO2. En we ontdekken dat het zeehondengesteente daarboven voldoende capaciteit heeft om de druk tegen te houden die wordt veroorzaakt wanneer we CO2 in de ondergrond opslaan”, aldus Schovsbo.
“Deze twee methoden maken het een perfecte locatie voor opslag daar.”
Beperkingen en kritiek
Maar hoewel er over de hele wereld veel faciliteiten voor het opvangen van CO2 zijn, is de technologie verre van grootschalig, maakt zij soms gebruik van fossiele energie bij haar activiteiten en vangt slechts een klein deel van de wereldwijde uitstoot op.
Het Greensand-project streeft ernaar om tegen 2030 tot 8 miljoen ton (7,3 miljoen ton) CO2 per jaar te begraven. Het International Energy Agency zegt dat er vorig jaar wereldwijd bijna 38 miljard ton (34,5 miljard ton) CO2 werd uitgestoten.
Milieuactivisten zeggen dat CCS door industrieën is gebruikt als excuus om het terugdringen van de uitstoot uit te stellen.
“We zouden CCS kunnen toepassen in die zeer weinige sectoren waar de uitstoot echt moeilijk of onmogelijk te verminderen is”, zegt Helene Hagel, hoofd klimaat- en milieubeleid bij Greenpeace Denemarken.
“Maar als je alle sectoren in de samenleving bijna laat zeggen: we moeten de uitstoot gewoon opvangen en opslaan in plaats van de uitstoot te verminderen – dat is het probleem.”
Terwijl de chemiegigant zijn inspanningen voor koolstofopslag opvoert, hoopt hij ook te beginnen met de ontwikkeling van een ander voorheen ongeopend olieveld in de Noordzee.
“De voetafdruk die we opleveren door het importeren van energie tegenover de productie van binnenlandse of regionale olie en gas is veel belangrijker voor de transitie dan door het importeren met een grotere voetafdruk”, aldus Gade, die de plannen van het bedrijf verdedigde.
“We zien een doel om dit een tijdje te doen, terwijl we een transitie voor Europa creëren.”